eylemban2.jpg (1802 bytes)

Etkin Yönetim Liderlik Eğitim Merkezi

Yeni Rekabet Stratejileri ve Türk Sanayisi

Prof. Dr. İbrahim KAVRAKOĞLU - Dr. Süleyman GEDİK - Dr. Melike BALKIR

RAPOR - TÜSİAD - Temmuz.2002

 
135 II: KISIM 3. BÖLÜM : SANAYİNİN DÖNÜŞÜM GEREĞİ (Rapor tık)
  Bu bölümün omurgasını oluşturan gözlem ve bulgular uluslararası ticaret ortam ve koşullarını değil firmaların mikro anlamda verimlilik reçetelerini yansıtıyor. Uluslararası ticaret firmaların etkinlik verimlilik parametrelerine göre değil, ulusların stratejik önceliklerine ve kıyaslamalı üstünlüklerine göre düzenlenmiştir. uluslararası ticaret fırsatların dikkatli ve gerçekçi değerlendirilmesi ve ulus-devletlerin pazarlık gücü ile gerçekleşir.

Japon firmalarının olağanüstü rekabet gücü devlet ve sanayi arasındaki bir stratejik işbirliğine, Japon firmalarının Keiretsu yapılanmasına ve hepsinden önemlisi ABD nin Kore harbi sırasında Japonya'ya tanıdığı ticari ayrıcalıklara dayanır. Japonlar kendilerine sunulan fırsdatları stratejik olarak değerlendirmeyi başardılar. Türk sanayicileri ise yanıbaşlarındaki AB pazarına kıyaslamalı üstünlüklerini kullanarak girmeyi başaramadılar. Katma değeri yüksek kaliteli pazarlar son derece akıllıca kaliteli tekniklerle, ucuzcu ülkelerin yağmasına karşı korunmaktadır.

  Rapor Modülleri Değerleme
138 1. Global Rekabet için Odaklanma ve Konsolidasyon Global pazarlarda rekabet için gerekli olan rekabetçi üstünlükler ve stratejiler ulusal pazarlar için gerekli olanlardan oldukça farklı olabilir. Küresel pazarlar, standartlar ve mevzuat açısından ulusal pazarla gibi simetrik ve homojen değil, asimetrik ve heterojen yapıdadırlar. Bu nedenle küresel pazarlarda rekabaet koşulları büyük ölçüde ulus devletler ve bürokrasiler arası pazarlık ve antlaşmalar konusudur. Küreselleşemenin bir anlamı da bu tür antlşmalrın bütün ulus-devletler için standart ve homojen bir hale getirlmesidir. Bu ise kıyaslamalı üstünlüklerin yok olması ve rekabetçi üstünlüklerin güçlü ülkeler lehine oluşması sonuçlarını doğurabilmektedir.
 
  • Odaklama ( nasıl mı yapılmalı ? )

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Konsolidasyon (mu? )

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

143 2. Özgün Stratejinin Yaşamsal Önemi Bu bölümde ele alına konuların hiç biri uluslararası ticaret ve rekabet dünyasında önemli bir stratejik etkiye sahip değil. Sadece ulusal pazarlarda bir rekabet üstünlüğü tekniği olarak kullanılabilir. Ayrıca uluslararası pazarlarda firmalar değil sektörler reakbet etmektedir. Uluslararası ekonomilerde rekabetçi üstünlükler firmalara değil sektörlere özel olarak oluşmaktadır. Kaliteli pamuk yetiştiren Türkiye'nin tekstil-hazır giyim için rekabetçi üstünlüğü bütün bu sektör için geçerlidir. Bu nedenle ulusalrası ticaret MFA-ATC gibi sektörlere yönelik antlaşmalar çerçevesinde sürdürülmektedir.
 
  • Ürün özellikleri

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Hizmet özellikleri

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Satış ve dağıtım kanalları

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Marka

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Maliyet üstünlüğü

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

148 3. Temel Üstünlük: Yaratıcılık uluslararası ticaret koşullarında yaratıcılık, GATT anlaşmaları ve fikri-sinai mülkiyet hakları kuralları ile olağanüstü korunma altındadır. Firmaların yaratıcılığı geliştirme çabaları gerek ama yeter değildir. Ayrıca ticari yaratıcılık kişisel değil kurumsal ve profesyonel bir özelliktir. Ar-Ge yatırımları yok denecek az, tedarikçi fonksiyonu ve anlayışı ile çalışan Türk firmaları firma içinde yaratıcılık iklimini geliştirme çabaları ile herhangi bir stratejik rekabet üstünlüğü yaratamazlar.
 
  • Firmalarda yeniliğin ve yaratıcılığın geliştirilmesi
 
 
  • Şirketlerde yenilik ve yaratıcılığın geliştirilmesi için yapılması gerekenler
 
 
  • Şirket içinde hiç değilse bir kişinin yenilik ve yaratıcılık için görevlendirilmesi

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Şirketlerde reengineering yaklaşımının benimsenmesi

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Tasarım Merkezleri
 
 
  • Sanayi öbekleri (clusters) içinde oluşturulan tasarım merkezleri

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Ulusal tasarım merkezleri

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

152 4. Bilginin Faydaya Dönüştürülmesi Burada "bilgi" metafizik bir kavram olarak "teknoloji" yerine kullanılıyor. Gerçekte amaçlanan katma değeri çok yüksek olan "yazılım sektörleri". Gerçekte buu sektörlerde olağanüstü bir yok edici rekabet sözkonusu. 1980-90 ların pırıltılı bir çok yazılım firması bu gün MICROSOFT tarafından yutulmuş durumda. Bu sektörlerde de facto standartlar hakim ve herhangi bir enformatik becerisi ile bu sektörlere rekabetçi olarak girebilmek sözkonusu değil. Ayrıca 1980-90 ların donanım üreten firmaların da birkaçı haric tamamı yutulmuş durumda. Donanım sektörü de rekabetçi stratejiler ile girilebilecek konumda değil.
 
  • ürünlerin Bilgi İçeriği

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Sermaye olarak Bilgi

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

158 5. "Yönetim" Bir Uzmanlıktır Burada rapor rekabet ve stratejiden tamamen uzaklaşarak başarıları bilimsel olarak kanıtlanamamış moda yöneticilik tekniklerinin tekrarı haline dönüşüyor.
 
  • Yönetimin Özellikleri

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Yönetimin Kalitesi

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Rekabet İçin yapılanma

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Şirketin esas işe odaklanması nasıl gerçekleşir

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Sinerjik Yapılanma

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Kazan-Kazan (Win-Win) Ortamı yaratmak

Uluslararası rekabet için geçerli değil.

165 6. İnsanların "Adam" Yerine Konması Bu başlık "şık" olmamış; "Çalışanların Stratejik Aktif Olarak Değerlendirilmesi" denebilirdi.
 
  • Emeğin niceliğinin Arttırılması ve Eğitim

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Yaratıcı Gücün ortaya Çıkarılması

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Çalışanların Motivasyonunun Arttırılması

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

EYLEM TEMMUZ.2002