| |
I. KISIM 3. BÖLÜM :
YOĞUNLAŞAN REKABET (Rapor için tıklayınız) |
| |
Bu bölümde yazarlar
uluslararsı ticari rekabetin kural ve koşullarını belirlemek yerine Türkiye nin
rekabet sıralamasındaki düşük sırasını vurgulamaktadırlar. Bizim
araştırmalarımız bu rekabet sıralamasına esas olan kriterlerini gerçekçilikten ve
bilimsellikten oldukça uzak olduğunu ortaya koymaktadır. Sosyalist ekonomi sisteminden
yeni çıkmış ülkelerin rekabet sıralamasında Türkiye üzerinde yer almalarına
olanak yoktur. Bu tür sıralamalar ülkelre objektif kriterler ile yaklaşılmadığını
ortay koymaktadır. Yazarların
rekabetçi faktörler olarak sıraladıkları gözlemler ise uluslararası piyalarda
rekabaet için geçerli değildir. Bu piyaslarda döviz pariteleri, finansal maliyetler ve
enerji fiyatları stratejik olarak tayin edici rol oynamaktadırlar. |
| |
Rapor Modülleri |
Değerleme |
| 67 |
1. Ülkeler ve Rekabet |
Değerli raportörler bize bazı rekabet
sıralaması tabloları vermekle birlikte bu tabloları dikkatle değerlendirdikleri
söylenemez. |
| |
- Rekabet açısından ülkeler değerlendirmeleri
|
IMD tablosunda dış ticaret açığı
sürdürülemez düzeyde olan ve Japonya ile gönüllü ihracat kısıtlamaları
antlaşmaları yapan, günümüzde dev şirketleri bilanço makyajlamaktan arka arkaya
iflas ettiği ABD nin nasıl beş yıl arka arkaya rekabette 1. sırada olabildiği
kuşkuludur. Ayrıca biraz daha internet üzerinde
zaman harcama ile bu sıralamayı etkileyen kriterlerin
ne kadar akıl dışı ve komedi olduğu kolayca görülebilirdi. |
| |
|
Türkiye üzerinde yer alan Macaristan, Çek
Cumhuriyeti, Slovakya ve Slovenya için AB 2001 Genişleme raporunda "Düzgün
çalışan rekabetçi pazar ekonomisi kurumlarına sahip değiller"
değerlemesi yapılıyor. Daha dün sosyalist sisteme sahip olan bu ülkeler ve özellikle
Estonya birden nasıl Türkiye'den daha rekabetçi olabilmişler. Bu ülkeler için Genişleme Raporu aşağıdaki değerlendirmeyi
yapıyor : Kopenhag ekonomik kriteri olan ; “Çalışan bir pazar ekonomisine
sahip olmak ve AB içindeki rekabetçi pazar ekonomisi baskıların dayanabilecek
kapasitede olmak” kriteri sadece Malta ve Kıbrıs için geçerlidir. Diğer ülkeler bu
kriteri sağlamamaktadırlar.
Doğu ve Merkez Avrupa Ülkeleri – Çek Cumhuriyeti, Estonia, Macaristan,
Letonya, Livanya, Polonya, Slovakya ve Slovenya – “görünüşte çalışan
bir pazar ekonomisine sahip gibidirler fakat rekabetçi pazar güçlerine direnecek
kapasiteleri olmadığı çok açıktır”.
Genişleme raporundan anlaşılabileceği gibi AB
Komisyonu rekabet konusunda IMD ile aynı görüşte değildir. |
| |
|
Genel Rekabet sıralamasında IMD tablosuna
göre üstte olan Slovakya (genel olarak bir tarım ülkesidir) burada Türkiye'nin
altındadır. Burada hangi rapor gerçeği yansıtmaktadır. |
| |
- Gelecekte öne çıkacak husular
|
Bu öne çıkacak husuların Türkiye için
mi yoksa küresel mi olduğu pek açık değil. Bunların Türki Sanayicisi için ne tür
rekabetçi fırsat ve tehditler yarattığı da belli değil. Bir çoğu ise her zaman
yaşanan rasyonellik ilkesinini gereği. |
| |
- Ülkelerin uygun koşullar sağlaması
|
Hemen hepsi geçmişte ve şimdi çeşitli
boyutlarda teşvik önlemleri uyguluyor. Gümrük Birliği Türkiye için bunların sadece
çok özel tiplerine olanak sağlıyor. |
| |
- Devletçiliğin terkedilmesi
|
Devletçiliği şimdiye kadar terketmemeiş
rekabetçi ülke mi var? |
| |
- Altyapı (nın ne olması ?)
|
Bütün bunlar giderek öne çıkacak husus
mu? yoksa hep gündemde olan ve aşılması gereken Türkiye sorunlarıı mı? |
| |
- Vergilendirme (nasıl olmalı?)
|
""" |
| |
|
""" |
| |
|
""" |
| |
|
""" |
| |
|
""" |
| 73 |
2. Şirketler ve Rekabet |
|
| |
- Günümüzde şirketler için başarı
göstrergeleri
|
Bütün bu göstergelerin uluslararsı
rekabet için önemli öncelikleri olacağı söylenemez. Sorun bütün bu özellikler
sahip Türk sanayaicelerinini uluslararası pazarlarda hak ettikleri payı alamaması. Rekabetçi
Stratejiler bütün bunlara sahip olduktan sonra neler yapılması gerektiği.
Örneğin iyi örgütlenmiş bir Lobicilik uluslararası rekabetin temel
belirleyicisi olabilmektedir. |
| |
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
- Marka ve firma bilinirliği
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
- Günümüzde rekabetin özellikleri
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
- Uluslararası sınırlar ortadan kalktı
|
Küreselleşme ideolojisinin en geçersiz ve
tutarsız propogandası. Gümrükleri sıfırlamak sınırları kaldırmıyor başka
görünmez bariyerleri getiriyor. ABD biraz zorlanınca çelik sektöründe gümrükleri
yükseltti. Sınırlar kalktığına göre Türk Sanayicileri ABD ye tekstil-Hazırgiyim,
AB ye Tarım ürünleri, deniz mahsulleri, tıbbi techizat, çocuk oyuncağı, Japonyaya
tarım ürünleri, tekstil satsınlar. |
| |
- Bir çok endüstrinin büyüme hızı düştü
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
- Ürün farklılıkları azaldı
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
- Müşteriler müşkülpesent oldular
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
- Bir çok sektörde eşikler basıklaştı
|
Örneğin hangi sektörlerde eşikler Türk
sanayicileri için artık daha basık? |
| |
- Firmaların rekabet alanları değişmeye
başladı
|
Fırsat? Tehdit?
Rekabet? Strateji |
| |
- Yaratıcılık önplana çıkmaya başladı
|
Düşünceye ve yaratıcılığa prim
vermeyen tedarikçi Türk sanayi için etkileyici bir faktör değil. |
| |
- Müşteriye yakın olmak daha önemli hale geldi
|
Bu her zaman önemlidir ve Japon pazarlama
stratejileri bunun ne kadar öenmli olduğunu somutlaştırmaktadır. |
| |
- Rekabet üstünlüğü için sinerji yaratma
ihtiyacı belirdi
|
Bunun için rakipleri tehdit değil fırsat
olarak algılamak gerekiyor. Bu Asya komünal kapitalizminin kendi sosyolojilerinin
gereği olarak uyguladığı bir stratejidir. Bireyci Türk insanı için uygulanması
oldukça güç görülüyor. |
