eylemban2.jpg (1802 bytes)

Etkin Yönetim Liderlik Eğitim Merkezi

Yeni Rekabet Stratejileri ve Türk Sanayisi

Prof. Dr. İbrahim KAVRAKOĞLU - Dr. Süleyman GEDİK - Dr. Melike BALKIR

RAPOR - TÜSİAD - Temmuz.2002

Önceki Bölüm Anamenu Sonraki Bölüm
19 I. KISIM 1.BÖLÜM : KÜRESEL GELİŞMELER (Rapor için tıklayınız)
  Yazarlar bu bölümde uluslararası ticaret ve rekabet modellerini özetlemeden doğrudan "Küreselleşme" gibi tartışmalı bir olgu ile başlamaktadırlar. Küreselleşme bir çok açıdan tanımlanabileceği halde gerçek tanımının "Uluslararası mal ve sermaye akımlarının sanayi olarak gelişmiş uluslar lehine düzenlenmesi" olarak verilmesi daha gerçekçi olacaktır. Buna göre yaşanan süreç bir "Küreselleştirme" olarak yorumlanmalıdır. Bu süreç tarihin doğal bir evrimi değil uluslararası ekonominin güçlüler tarafından manüpilasyonudur.

Burada vurgulanan gözlem ve eğilimlerin Türk sanayicilerine uluslararası rekabet alanlarında ne gibi olanaklar sunduğu, fırsat veya tehditler yarattığı açıklanmamıştır.

  RAPOR MODÜLLERİ DEĞERLEME
22 1. Küreselleşmenin Etkileri Burada küreselleşme sanki tarihin doğal bir evrimi gibi ciddi bir eleştiriye tabi tutulmadan ve arkasındaki ulus-devletlere ve ulusal pazarlara yönelik tehdit gündeme getirilmeden öne sürülüyor. Küreselleşme ve daha gerçekçi olarak küreselleştirme ile ilgili yoğun karşı tezler gündeme getirilmiyor.
 
  • Endüstri ürünlerinin ticaretinde gümrük tarifeleri düşmüştür.
Gümrük tarifeleri en mert ve düsürst korumacılık önlemidir. Ölçeklenebilir ve etkisi hesaplanabilir. Gümrük tarifelerinini kalkması korumacılığın sona erdiği anlamına gelmiyor buna karşılık Gümrük Dışı Teknik Engel (Non-Tariff Technical Barrier) denilen korumacılık önlemeleri devreye giriyor. Bunların en sinsi ve samiiyetsiz olanı ise yoğun bir Toplam Kalite Yönetimi ideolojisi ile desteklenen ISO 9000 Kalite Standartları.
 
  • Uluslararası hizmet akışkanlığında aynı derecede etkinlik sağlanamamıştır.

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Paranın akışkanlığında da büyük gelişme sağlanmıştır.
Sermayenin serbest dolaşımı olara adlandırılan para transferleri insanlığın en büyük belasını oluşturmaktadır. Gerçek sermaye reel yatırımdır iddia edildiği gibi bir para kütlesi değildir. Dünyada her gün 1.2-2.0 Trilyon USD karşılıksız para rant aramal için el değiştirmekte ve ulusal ekonomilerin mali dengelerini bozmaktadır.
 
  • Şirketlerde yabancı işçi kullanımı son yıllarda artmıştır.

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Birleşik kaplara geçişte dengeler hassaslaşmıştır.
Bunun da fırsatlardan ziyade belirszilik, risk ve tehdit oluşturduğu açıktır.
 
  • Fiyatların homojenleşmesi sözkonusudur.

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Tedarik zincirinin yönetimi önem kazanmıştır.

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Emek değerlerinde uçurumlar oluşmaktadır.

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • İstihdam sorunları yaşanmaktadır.

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

26 2. Ekonomilerdeki Gelişmeler Yazarlar ekonomilerdeki gelişmeleri sadece gözlenen eğilimler olarak değerlendirmekte, bu gelişmelerin hangi fırsat ve tehditleri yarattığı ve Türk sanayicilerinin uluslararası rekabet koşullarını nasıl etkiliyeceği belirlilik kazanmamaktadır
 
  • Ülkeler arasındaki farklar büyürken yoksulların sayısı artmaktadır

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Yeni gelişen piyasalardaki ülkeler gelişmelerini sürdürmektedir

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Dev şirketler oluşmuştur.

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Sektörel yapılar değişmektedir

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Bölgesel işbirliği artmıştır

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

29 3. Teknolojilerdeki Gelişmeler Türk sanayiciler öncelikle emek yoğun, hammaddde yoğun ve ölçek yoğun sektörler üzerinde yoğunlaştığından, teknolojilerdeki gelişmeler fırsat değil tehdit oluşturmaktadır. Aynı ürünlerin daha yüksek teknoloji ile daha kaliteli ve dah yüksek katma değer yaratarak üretilmesi Türkiye'nin bir çok sektörede kıyaslamalı üstünlüklerini yok etmektedir.
 
  • Günümüzde teknoloji belirleyici bir rol oynamaktadır

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Bilgi bölünmesi ile ülkelerarası farklılıklar artmıştır

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Teknolojinin hayata geçirilmesinde en önemli faktör teknolojinin algılanmasıdır
Burada yazarlat nedense hayata geçecek teknoloji olarak sadece bilgisayar ve internet kullanımını algılamaktadır
33 4. Şirket Yapılarında Değişim Şirket yapılarında değişim bir eğilim yaşanmakta olan bir süreçtir. Firmalar içinde bulundukları sektörlere, yaşam çevrimlerine ve ölçeklerine göre farklı yapıalra geçerler. Ayrıca farklı stratejiler farklı yapıları gerektirebilir. Bilgi yoğun sektörler yatay yapılı organik iken emek yoğun sektörler düşey yapılı mekanik olmak durumundadır.
 
  • Tekelleşme, Konsolidasyon ve Tröstleşme

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Uzmanlaşma / Derinleşme

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

 
  • Şirketlerarası büyük farklılıklar

Fırsat? Tehdit? Rekabet? Strateji?

EYLEM TEMMUZ.2002
Önceki Bölüm Anamenu Sonraki Bölüm