eylemban2.jpg (1802 bytes)

Etkin Yönetim Liderlik Eğitim Merkezi

Toplam Kalite Yönetimi Fiyaskoları

Doç. Dr. Kutlu Merih
EYLEM-Etkin Yönetim Liderlik Eğitim Merkezi Uzmanı

hm-btn.gif (208 bytes)

TKY Edebiyatının Klasik Fiyaskosu : Florida Power&Light Co.

 

TKY ile ilgili kaynaklarda TKY yaklaşımının başarısızlık örneği olarak sıkça vurgulanan bir uygulama Florida Power&Light firmasıdır. Bu firma TKY çalışmaları ile 1989 da Deming ödülü kazanmış ve bu ödülü Japonya dışında kazanan ilk ve tek firma olma olarak anılmaktadır. Diğer taraftan "Kalite Tekniklerinin", "Kaliteli Yönetim" anlamına gelmediğinin tipik bir örneğidir. Buna karşılık 1990 larda iflas etmekten ancak TKY uygulamalarının tasfiyesi ve tekrar geleneksel işletmecilik yöntemlerine dönerek kurtulabilmiştir.

FP&L 1977 de bir ekonomik bunalım yaşamaktaydı. Petrol kıtlıkları fiyatların ve maliyetlerin astronomik artmasına neden olmuştu. Müşteriler aldıkları servisten şikayetçi idiler. Enerji talebini karşılayabilmek için FP&L nin yüksek düzeyde yatırımlar yapması gerekiyordu. Fiyatları düşük düzeyde tutma baskısı FP&L nin yatırım başına getirisini düşürmekte idi.

Bu çıkmazdan kurtulmak için FP&L, TKY tekniklerini uygulamaya karar verdi. St. Lucie Nukleer Santaralinin en kısa sürede bitirilmesi gerekiyordu, aksi halde firma projenin gecikme maliyetlerini karşılayabilecek durumda değildi. Sonuçlar inanılmayacak kadar başarılı idi. Santral endüstri ortalaması olan 9-12 yıl yerine 6 yılda bitirildi. ortalama $4 Milyar USD maliyete karşılık $1.4 Milyar USD maloldu ve enerji sağlayabilme oranı %60 ortalamaya karşılık %90 düzeyinde idi.

FP&L başkanı McDonald 1981 yılında, firmanın bundan sonra TKY ilkelerini yakından uygulayacağını duyurdu. CROSBY'nin kitabı "Quality is Free", 30 tepe yöneticiye dağıtıldı. Bunun arkasından Japonyaya seyahatler ve DEMING, JURAN ve çeşitli Japon kalite uzmanları ile seminer çalışmaları ve danışmanlıklar geldi. Misyonu bu süreçleri desteklemek olan bir "Kalite Geliştirme Departmanı" oluşturuldu.

FP&L projeye "Kalite Geliştirme Takımları" kurarak başladı. 1981 de 10 takımla başlayan süreç 1986 da 1400 takıma ulaştı. Her takım TKY nin standart 7-adım problem çözme tekniğini uyguladı. Takımlar çalışmalarını tamamladığında yaptıkları işler, standart bir format kullanarak "Kalite Geliştirme Sinopsisi" olarak kaleme alındı. Bu sinopsislşer yöneticiler tarafından eleştiriliyor ve böylece takımlar "Problem Çözme Yeteneklerini" geliştiriyorlardı. Takımların başarıları gündeme getiriliyor, özel ödüller alıyorlar bazen de Japonyaya gönderilerek ödüllendiriliyorlardı.

Bu süreç devam ederken orta kademe yöneticiler projeyi görünüşte desteklemekte idiler. FP&L , projenin başarıya ulaşması için orta kademe yöneticilerin de kazanılması gerektiğine karar verdi. 1984 te çalışanların sadece yüzde 25 i, gönüllü "Kalite iyileştirme Teknikleri" programına katılmakta idi. Katılanlara yoğun bir eğitim verildi.  1984 te "Kalite Uygulama Planlaması" başlatıldı. Bu uygulamaya göre ana paydaşlar olan müşteriler, yönetim ve çalışanların gelişmeler hakkındaki görüşleri araştırılıyordu. Gözlenen problemler için çözüm yöntemleri oluşturuldu ve bunlar kısa-dönem, uzun-dönem planlara bağlandı.

FP&L, 1986 da "Günlük Çalışmada Kalite" programını başlattı. Bunun amacı her departmanın hedeflerini firmanın startejisi ile uyumlaştırmak idi. Çalışanlara verilmek istenen mesaj artık kalite çalışmalarının günlük çalışmalarına bir ek değil, bunun bir parçası olacağı idi. Fakat artık geç kalınmıştı FP&L çalışanları TKY uygulamalarını günlük çalışmalarını güçleştiren bir ek bürokrasi olarak görmekte idiler ve bu çalışmalar vakitlerinin ve enerjilerinin önemli bir kısmını tüketmekte idi.

TKY programının gözlenen başarıları, FP&L başkanını DEMING ÖDÜLÜ için yüreklendirdi ve projenin değerlendirilmesi için Japonya'da uzmanlar davet edildi. Bu arada ise enerji üretiminde ve dağıtımında yoğun sorunlar yaşanmakta idi. Yaşanan sorunların çözümü sonraya bırakıldı ve bunlar Japon danışmanlardan gizlendi. 1989 da FP&L, 1000 sayfayı aşan bir müracaatla DEMING ÖDÜLÜ kazanmayı başardı.

Bu arada FP&L sorunları çözmeyi bırakarak diğer bazı endüstrileri satın almakla meşguldu. Bunlar firmanın finansal kaynakları üzerinde ağır bir yük oluşturdular. 1990 da zarar $490 Milyon USD ulaştı. Firma müşterileri ile olan profesyonel diyalogunu ve müşteri sadakatini kaybetmiş, batma noktasına gelmişti. Bu gelişmeler sonucunda firmanın yönetim kurulu başkanı istifaya davet ederek, firmaya dışardan bir başkan atadı. Yeni başkanın ilk işi firmanın dikkat ve enerjisini işletmecilik konularının dışına çeken TKY programını yürürlükten kaldırmak oldu. TKY departmanı altı kişilik sembolik bir düzeye indirgendi. TKY bürokrasisi, firmanın işinin gereğini yapmasını zorlaştırmış ve müşteri beklentilerini profesyonelce değerlendirmesine engel olmuştu.

Bu arada Texas Houstan'da çelik ve plastik parçalar üretip dağıtan 1942 kuruluşlu WALLACE INC. firması TKY uygulamaları sonucunda 1990 yılında ABD nin Malcolm BALDRIDGE kalite ödülünü kazandı. Yaklaşık bir yıl sonra ise bu firma iflasını isteme durumunda kaldı. Bunun nedeni sorulduğunda firma yöneticileri; "Ödül kazanmak için sunuşlar yapmaya o kadar konsantre olduk ki, işimizin gereğini yapmayı ihmal ettik." diye cevap verdiler. WALLACE örneği, iyi bir muhasebe sistemi kurarak fon akışlarını takip etmeyen bir kuruluşun başına neler gelebileceğinin tipik bir örneğidir.

hm-btn.gif (208 bytes)
EYLEM MAYIS.2002