|
||
İSTATİSTİKSEL
YÖNTEMLERİN |
||
Kutlu MERİH/İlkay ÇAPRAZ |
||
İSTATİSTİK KALİTE KONTROLUN DOĞUŞU İstatistiksel yöntemlerin kalite teknolojisindeki sistematik uygulanışı, bu yüzyılın 20’li yıllarında başlamıştır. Britanya’da İngiliz Okulu İstatistikçileri istatistiksel kalite kontrol tekniklerinin bağlı olduğu matematiksel istatistiğin temellerini atmaya başlamışlardır. Çalışmaları Pearson (1939-1965), McMullen (1939) ve Kendall (1963) tarafından organize edilmiştir. Daha sonra Atlantiğin her iki tarafında istatistikçiler İstatistiksel Kalite Kontrol (SQC) ile ilgili kavram ve fikirleri değiştirmişlerdir. Amerika’da Shewart 1924’te kontrol tablosunu ortaya çıkarmıştır. Olmstead ve Dodge örnekleme planlarının kabulüne dayanan istatistiksel gelişmeyi başlatmıştır. Bu konu üzerine yayınlanan ilk kitaplar 1930’larda Amerika’da ve İngiltere’de görülmüştür. Ayrıca Shewart Londra Üniversitesi’ne ders vermeye çağrılmış ve uyandırdığı ilgi kalite kontrol üzerine ilk standartların BSI yayınlanmasına öncülük etmiştir. Bu konuda daha sonraki gelişmelere büyük etkisi olmuş iki önemli yayından bahsedilir:
Birinci yayın, seri üretimdeki istatistiksel kalite kontrol ile ilgili iken, ikincisi ekonomik tecrübenin problemlerini konu almaktadir. İzleyen yıllarda da istatistiksel yöntemlerde büyük gelişmeler sağlanmıştır. Şimdiye kadar ve bundan sonra da hayati öneme sahip iki konu olmuştur:
Burada, Juran’ın kontrol kavramı bir yönden, yönetsel faaliyet de diğer yönden ele alınmalıdır. Asil aktiviteler Juran’ ın triolojisinde verilmektedir. Şu da aşikardır ki, planlama, kontrol ve iyileştirmede istatistiksel yöntemlerin kullanılması gereklidir. Juran’ ın Kalite triolojisi
Sebeplerin ortaya çıkarılması için organize olmak, sebeplerin bulunması için bilimsel araştırma, çarelerin bulunması, çarelerin çalışma koşullarında etkin olup-olmadıklarının denenmesi, yararların gerçekleşip gerçekleşmediğinin kontrolu. Diğer uzmanların da benzeri yaklaşımları olduğu bilinmektedir. Örneğin Deming, İstatistiğin önemine haiz yönetici ve mühendisler ile kalite ve verimlilik arasındaki ilişkilerin önemine değinmiştir. Deming’ in amacı, kalitesi ve verimliliği ve firmanın rekabet pozisyonu iyileştirmek ve dolayısıyla firmanın uzun dönem hayatta kalmasını sağlamaktır. Standartlar dışında üretim performansının da istatistiksel kalite kontrol’la ölçümünü savunur. Her çalışanın ve yöneticilerin istatistiksel kalite teknikleri konusunda eğitilmeleri gerektiğine inanır. Ayrıca istatistikçilerin firmanın bütün bölümlerini hesaba katmalarını ve dikkate almalarının ister. 1950’lerde istatistiksel yöntemler büyük ölçüde endüstriye girmiş ve “İstatistiksel Kalite Kontrol (SQC)” terimi ortaya çıkmıştır. Bu günlerde, istatistiksel kalite kontrol, kalite kontrolla eşanlamlı olarak kullanılmıştır. İstatistiksel kalite kontrolun canlı ve aynı heyecanla uygulanmasından sonra, 1950’lerin sonu ve 1960’ların başında, yeni hareketler dönemi başlamıştır. Bu yeni hareketler kalite kontrola yeni fikirler kazandırmış ve bir ivme vermiştir ve bu hareketler istatistiksel yöntemlerin üzerinde önemle durulmasına karşı bir çeşit hareket durumunda olmuşlardır. Bu hareketler aşağıdaki yönetim vasıtalarını içermektedirler:
Son yıllarda, bu yönetim vasıtalarına olan ilgi yoğunlaşması sonucu yönetimler sık sık istatistik yöntemlere gerekli dikkati verme ve avantajlarından yararlanma konusunda hataları aşikardır ki, ulusal ve uluslararası rekabet, çoğu şirkette istatistiksel yöntemlerin canlandırılması konusunda bir zorlama getirmiştir. İstatistiksel yöntemler, ekonomik kalite kontrol için etkili işlem ve ürün kalitesinin yükseltilmesi kadar önemli bir ön gereksinim kalitesinin yükseltilmesi kadar önemli bir ön gereksinim olarak kabul edilmektedir. Kalite sistemiyle ilgili ISO Standartları, ISO 9001 ve 9003’ de istatistiksel metodların öneminden şöyle bahsedilmektedir:
Gelecekte, toplam kalite kontrol kavramı veya şirket ölçekli kalite kontrol (CWQC), gerektiğinde üreticilerin de dahil olduğu tüm kalite teknolojileri ve kalite ile ilgili aktiviteleri başarılı bir şirket için mutlaka gerekli bir şart olacaktır. Herşeyden önce, istatistiksel görüşe sahip, hedefe ulaşmak için, en uygun imkanları seçebilen bir düşünce yapısında olan bilim adamları ve mühendisler kuşağı oluşturmak gerekmektedir.
|