Atılım Stratejisi Olarak NETWORK
yapılanma
Kuruluşların Network modeli etrafında yeniden
yapılanması, ABD ve dünyada giderek yönetim çevrelerini etkilyen bir
eğilim olarak gözlenmektedir. Toplam Kalite Yönetimi (TQM) mistiğinin
vaatlerinden ve başarısızlıklarından bunalan iş çevreleri giderek karmaşıklaşan,
bulanıklaşan ve belirsizleşen iş ortamlarında kendilerine yol göstecek ve işlerini
sürdürmelerine, küresel pazarlara geçiş yapmalarına olanak sağlayacak tekniklere
ilgi duymaktadırlar. Network Organizasyon (NETWORG) modeline dayanan Stratejik
Yeniden Yapılanma (SYY) bu eğilimlere ve beklentilere olumlu cevap verecek bir
yaklaşım olarak güçlü bir şekilde gündeme gelme süreci yaşamaktadır. Stratejik
Yeniden Yapılanma bir işletmecilik anlayışının, ve yönetim felsefesinin değişimi
olgusudur. Firmalar kısa dönemli para kazanma önceliklerinden uzun dönemli güçlü
olma ve ayakta kalma önceliklerine döneceklerdir. Bu bir uslup tercihi değil yaşamsal
zorunluluktur. İşletmecilik tarihi ve günümüzdeki gelişmeler bu doğru tercihi
yapmayan firmaların para kazandıkları halde silinip gidebildiklerinin örnekleri ile
doludur.
Moda yaklaşımlar, "değişen dünya
koşullarında firmaların iş yapmayı ve başarılı olmayı bilmedikleri ve uzmanlardan
(aslında kerameti kendinden menkul gurulardan) öğrenmeleri gerektiği"
telkinine dayanmaktadır. SYY böyle bir varsayıma dayanmaz. Dünya değişşse de
değişmese de, teknoloji harikalar yaratsa da yaratmasa da büyüyen ve başarılı bir
gelişim çizgisi gösteren her kuruluş giderek bürokratikleşmekte ve başarısından
kaynaklanan bir algısal miyopluğa sürüklenmektedir. Sonuçta bu görkemli kuruluşlar
kendilerinden hiç beklenmeyecek stratejik hatalar yapmakta ve varlıklarını
sürdürememek durumuna düşmektedir. Bir zamanların efsane kuruluşları olan DEC,
Lotus, Mc Donnel Douglas, bu gün tarih olmuş durumdadır. Stratejik miyopinin dünya
tarihinde örnekleri sayılamıyacak kada fazladır. Roma, Abbasi ve Osmanlı
imparatorlukları, GM, IBM ve Ford firmaları, İngiltere otomotiv sektörü bunun tipik
örnekleridir. Bu nedenle SYY izlenmesi gereken bir yönetim modası değil,
firmaların ulaştıkları konumlarda kendilerini, çevrelerini, rakiplerini misyon ve
vizyonlarını yeniden değerlendirme ve gözden geçirme ve sonuçlara göre yeniden
yapılanma ve stratejik koumlanma durumudur.
Küresel iş ortamları, gerçekte serbest pazar
ekonomisi kurallarına ve rekabet koşullarına uygun olmayan network yapıları nedeniyle
firmalar için fırsatlardan çok tehditler oluşturmaktadır. SYY fırsatlardan ziyade
tehditlerin egemen olduğu girdaplı ortamlarda firmaların bu tuzaklardan ve girdaplardan
en az etkilenmesini sağlayacak güç oluşturma ve tahkimat yöntemlerini
sağlamaktadır. SYY firmaların iş anlayışlarını ve süreçelerini değiştirme ve
stratejik bir anlayışla yeniden belirleme yaklaşımıdır. Gereği gibi
gerçekleştirilen bir SYY projesinin sonuçları genel olarak başarılı ve
şaşırtıcıdır. Günümüzde, NETWORK mimariye dayanan ve OUTSORCING desteği ile
gerçekleşetirilen SYY, karlılık ve aktiflerde gelişmeyi şaşırtıcı düzeylerde
gerçekleştirebilmektedir. Geçmişte, Dış Destek (OUTSORCING),
maliyetleri düşürmenin alternatif bir yöntemi olarak düşünülmekte idi.
Günümüzde ise firmaların sorunları ile başa çıkabilmeleri için en etkili NETWORK
tekniklerinden biri olarak ortaya çıkmaktadır. Bu tekniği uygulayan firmalar, kıt
kaynak ve enerjilerini firmaya daha fazla para kazandıracak değil daha fazla güç
sağlıyacak kritik alanlara yöneltmektedir. SYY ile büyüyen firmalar sağlıklı
büyümeyi sağlayacak olan mükemmellik, uzmanlık ve deneyimi gerekirse dışardaki
uzman firmalarla işbirliği içinde gerçekleştirmektedirler. Böylece firmalar kendi
alanlarındaki başarıları için gerekli olan aktiflere yatırım yapmak şansına sahip
olmaktadır. SYY ile gerçekleştirilecek olana Network Organizasyon
(NETWORG) günümüz ekonomisi için yeni bir anlayıştır ve bu anlayışı benimseyerek
uygulayanlar başkalarının izleyeceği bir alanda öncü ve ilerici bir rol
oynacaklardır.
Mekanik Yapıdan organik Yapıya
Geçiş Olarak NETWORG
SYY ile Network Organizasyonlara geçiş, her tip ve
sektörden firmaların uygulayabileceği ve günümüzde uygulaması gereken bir
yaklaşımdır. Diğer moda yaklaşımlar gibi firmaları gizli bir beceriksizlik ve
başarısızlıkla suçlayıp kendilerine güvenlerini ve morallerini çürütmeye değil,
mevcut kaynak ve imkanlarla çok daha fazla başarı sağlanabileceğinin güvenini telkin
ederek gerçekleştirilir. Burada NETWORK yapı, organizasyon içinde Enformasyon
Teknolıojisinin önemli bir rol oynayarak sistemde kontrol, koordinasyon ve raporlamayı
otomatik hale getirdiğini vurgulamaktadır. Buna göre NETWORK ORGANİZASYON
(NETWORG) bilinen organizasyon yapılarının, On-Line Real Time
bir otomasyon sistemi (INTRANET) ile desteklenerek hiyerarşilerin
azaltılması ve kararların desantralizasyonu anlamına gelmektedir. Buna göre;
NETWORG =
ORGANIZASYON+INTRANET+YONETIM BILISIM SISTEMI (MIS)+INTERNET
olarak düşünülebilir. Enformatik
teknolojisini yönetimde başarı ile kullanan kuruluşlar, örgütsel yapılarının da
giderek network haline dönüştüğünü gözlemlemektedir. Etkin bir Enformatik alt
yapısı kuruluşların hiyerarşilerini de kaçınılmaz olarak basıklaştırmaktadır.
Böylece enformatik teknolojisinin yönetime dönük olarak etkin bir şekilde
kullanılması, hiyerarşik-mekanik-bürokratik örgüt yapılarından
network-organik-sibernetik örgüt yapılarına geçişi sağlamaktadır. Böylece
karmaşık yapılı büyük kuruluşlarda maliyetleri arttıran fakat etkinliği azlatan
bir yönetim ve kontrol mekanizması azaltılarak optimal bir büyüklüğr
getirilebilmektedir. Bu yapı aynı zamanda firmasnın temel becerilerini oluşturmayan
çeşitli hizmetlerin dış firmalardan temin edilebilmesine de olanak sağlamaktadır.
Buna göre moderm bir kuruluş hem içe hem de dışa doğru bir NETWORK yapıya sahip
olan bir kuruluştur.
Günümüzün küresel ekonomik ortamı bu yaklaşımı
gerçekleştiren ve gereksiz, hantal büyüme modellerinden kaçınan Nike, HP, SONY,
Matsushita gibi firmalar, hizmetlerini outsorcing katkısı ile veren belediye ve hastane
gibi kuruluşlar olağanüstü başarılarının öyküleri ile doludur.
Network Yapılaşma uygulayan firmalar rakiplerine
karşı maliyet üstünlüğü, kalite üstünlüğü, servis ve reaksiyon hızı gibi
üstünlükler sağlamaktadır. Dünya pazarlarının zor kazanıldığı ve çok kolya
kaybedildiği günümüz koşullarında bu özelliklerin firmalar rakipleri üzerinde bir
Rekabetçi Üstünlük Stratejisi sağladığı açıktır. Firmalar, günümüzde yüksek
kaliteli ürünler üretmek ve pazarlamanın başarı için yeterli olmadığının
farkındadırlar. Özellikle tekstil hazır-giyim sektörü kalite ve pazarlamanın değil
stratejik köprü başalarının önem taşıdığının bilincine ağır faturalar
ödeyerek ulaşmıştır.
NETWORK Yapıya Geçiş İçin
Beş Önemli Neden
1. Operasyonel ve Overhead maliyetleri
düşürmek veya kontrol altına almak. Bu SYY için en önemli taktik neden
olabilir. Özellikle küresel pazarlarda iş yapan firmalar için kar marjları çok
küçüktür (%3-5 mertebesi) ve bu karlılık yapısı altında operasyonel ve yönetsel
maliyetlerdeki her düşüş firma fon akışlarına olumlu katkılar sağlamaktadır.
2. Sermaye kaynaklarının daha rasyonel
kullanımı. Stratejik Network Yapılanma, firmalara kıt sermaye kaynaklarını
kilit işletmecilik fonksiyonları için kullanabilmelerine olanak sağlamaktadır.
Ayrıca SYY, kilit alan dışındaki yatırımların geri ödeme koşuıllarını finansal
analizden çıkartarak firmalara dah ğüçlü bir finansal görünüm kazandırmaktadır.
3. Aktif zenginliği kazanmak. Stratejik
Network Yapılanma ile devreye sokulan dışdestek hizmeti veren tedarikçilerin temin
edebileceği aktifler (techizat, uzmanlık, bilgi, beceri, lisans, araç, v.s. ) bu
hizmeti alan firmaların temin edebileceğinin çok üzerindedir.
4. Dışsal ekonomilerden yararlanabilmek. Dışdestek
hizmeti alan firmalar kendi olanakları ve profesyonel uygulamaları ile sahip
olamıyacakları ilişkiler ve pazarlar gibi dışsal ekonomileri (external economies),
tedarikçi firmalar sayesinde edinebilirler. Yeni bir pazara giriş yapmak isteyen
firmalar gerekli olan çevreyi ya yeni ortak ya da tedarikçi firma ile edinecektir.
5. Yönetimi ve kontrolu zor fonksiyonları
dışardan sağlamak. Stratejik Network Yapılanma bu tür problemlerin
çözümü için ideal bir ortam sağlamaktadır. Firmalar kendi alanlarının dışında
uzmanlıklara ihtiyaç duyduklarında ideal çözüm dışdestektir.
6. Dinamikleşmek . Stratejik Network
Yapılanma Kuruluşun kilitlenmiş ve statikleşmiş yapısından kurtularak dinamizm ve
atılım kazanmasına ve kontrol ve koordinasyon için harcanması gereken enerji ve
kaynaktan ekonomi yapılmasına olanak sağlamaktadır.
NETWORK YAPILANMA İÇİN STRATEJİK NEDENLER
1. Profesyonel optiğin gelişmesi .
Network Yapılanma ve Dışdestek, firmaların daha
geniş profesyonel opsiyonlar üzwerinde odaklanmasını ve firma dışı uzmanlardan
katma değer yaratacak katkılar alabilmesini sağlar. Bazı sorunların
"nasıl" çözümleneceği, firma yönetimlerinin gereksiz ölçüde zaman ve
kaynaklarını tüketebilmektedir.
2. Üst sınıf yeteneklere sahip olabilme.
Dışdestek tedarikçilerinin uzmanlıkları,
müşterilerinin dünya çapında ve dünya standartlarında uzmanlıkları
kullanabilmesine olanak sağlamaktadır. Dışdestek tedarikçileri firmaların sahip
olmadıkları ve olmaları da maliyet ve etkinlik açısından gereksiz olan teknoloji,
araç ve teknikleri sağlyabailmektedirler. Müşterilerinr daha disiplinli, iyi
tasarımlanmış prosedürler, dökümentasyon ve metodoloji sağlayabilmektedirler.
3. Yeniden yapılanmadan sağlanan yararların
hızlanması.
Dışdestek imkanları ve enformatik teknolojisis ile
Network şeklinde yeniden yapılanma, firmaların yeniden yapılanmadan
sağlayabilecekleri yararları genişletmekte ve hızlandırmaktadır. Burada yeniden
yapılanma bir stratejik kontol çerçevesinde gerçekleşmekte ve öngörülen
yararların elde edilmesi kolaylaşmaktadır.
4. Risklerin dağıtılabilmesi.
Yatırım yapan her kuruluş belirli bir riski de göze
alma durumundadır. yeniden yapılanlma ile gerçekleştirilen değişimler de risk
sözkonusu iken bu süreç daha profesyonel, daha kontrollu ve daha az riskli
yaşanabilmekte, değişimlere daha esnek politikalarla uyumlanabilmektedir.
5. Kaynakların diğer maksatlar için
kullanılabilmesi.
Her kuruluşun çeşitli amçlar için kullanabileceği
kaynaklar sınırlıdır. Dıştestek ile yeniden yapılanma kuruluşlara, daha
müşterilerine dönük faaliyetkler gerçekleştirebilmeleri için gerekli kaynakları
sağlayabilemektedir.
NETWORK için SYY Nasıl
Gerçekleştirilir?
Kuruluşun temel becerilerini (core
competencies) belirleyin. (Strategic Audit)
Burada "rekabetçi üstünlüklerimiz
nelerdir?" , "yönetim gayretlerini neyin üzerinde
yoğunlaştırmalıdır?" "Amaçlarımıza ulaşmak için en
etkin örgütsel yapılanma hangisidir?" gibi sorulara cevap verilmelidir.
Bir kuruluşun SYY sürecine girmeden önce özellikle ve özenle gerçekleştirmesi
gereken şey "temel becerilerin belirlenmesi" dir. Bir
firmanın başarıya ulaşması için temel becerileri üzerindeki yoğunluğunu ve
yatırımlarını arttırması gerekmektedir. Temel becerilerini kavrayıp
yoğunlaşabilen bir kuruluşun geri kalanlarla nasıl ilgileneceği SYY sürecinde
belirlenecektir.
Kuruluşun Potansiyellerini değerlendirin
Temel becerilerin belirlenip, stratejik yönetim
kaynakları bunlar üzerinde yoğunlaştırıldıktan sonra, firmalar geriye kalan
fonksiyonların stratejik bir yaklaşımla nasıl ele alınacağı konusunda bir
model ve uygulama süreci geliştirmelidir. Burada nelerin içerde yapılacağı nelerde
dış destek alınacağı, kalite, maliyet ve risk trade-off larının nasıl
dengeleneceğinin belirlenmesi ve bunlara ilişkin stratejik tercihlerin yapılması özel
bir önem taşır. Projeyi Stratejik yeniden Yapılanma yapacak olan yaklaşım da bu
aşamadaki tercihlerden oluşur. Yüksek kaliteyi düşük maliyetle üreten bir süreç
içerde yapılabilir. Buna karşılık düşük kaliteyi yüksek bir maliyetle üreten
süreç ise dışdestek gereği konusunda öncelik taşır. Burada dışdesteğin hangi
koşullarda hangi firmalardan alınacağı da stratejik bir tercih konusudur. Dışdestek
ilişkileri, destek alan kuruluşun organizasyon kademeleri için farklı anlamlar
taşır. Firmanın elemanları içim dış destek kendi çalışmalarını kolaylaştıran
katkılardır. Firmanın katma değerini arttıran fakat kendi yüklerini çoğaltan
yaklaşımara bir dışdestek gözü ile bakmıyacakları açıktır. Orta kademe yönetim
için dışdestek profesyonel süreçlerin maliyet-etkinliği arttıran katkılardır.
Tepe yöneticiler için ise dışdestek kuruluşun profesyonel pozisyonlarını
geliştirecek ve strtejik üstünlükler sağlayacak olan yaklaşımlardır. Stratejik
Yeniden Yapılanma sürecinde önceliklerin hangi katkılara verileceği önceden
belirlenmeli, dışdesdtek firmaları bu önceliklere göre göre seçilmeli ve süreç
içinde önceliklerin değişmesine müsaade edilmemelidir.
Stratejik önceliklere göre belirlenmiş bir dışdestek
firması, kuruluşun önceliklerine yönelik fonksiyonlarda etkinlik sağlyacak, teknoloji
seçiminde yardımcı olacak, bu teknolojileri sağlıyacak olan firmaların seçiminde
yardımcı olacak, doğru teknolojilerin ve doğru yöntemlerin seçilmesine olanak
sağlıyacaktır. Burada bir dışdestek firmasının tarafsızlığından ve belirli
teknolojilere ve firmalara eğilimli olmasından kuşkulanmak yersizidr. Profesyonel bir
dışdestek firması en büyük aktifinin tarfsızlığı, profesyonelliği ve
güvenilirliği konusunda sağlıyacağı güven olduğunun bilincindedir. Seçim
prosedürlerine ilişkin alternatiflerin net ve objektif bir şekilde ortaya konması,
bunların artıları ve eksileri konusunda yapılacak gerçekçi değerlendirmeler zaten
stratejik tercihlerin yapılmasını destek veren kuruluşlara değil destek alan
kuruluşlara bırakacaktır. Dışdestyek firmalarının stratejik fonksiyonu o anda
ilgili proje için mimkün teknoloji ve yöntemlerin ne olduğu konusunda objektif bilgi
sağlayabilmeleridir. Stratejik tecihlerin sorumluluğu daima destek alan kuruluşlara
aittir. Gerekli süreç gerektiği gibi yaşandığında burada bir tercih hatası
yapılması son derece güçtür.
Performansın izlenebileceği bir Enformatik
Network (MIS) Oluşturun
Üstünde durulması gereken önemli bir nokta,
kuruluşun yeniden yapılanma ile elde edeceği avantajların veya ortaya çıkabilecek
performans kaybının anında gözlenip değerlendirilebilmesidir. Bunun için hem içe
dönük hemde dışa dnük olarak oluşturulan networklerin yarattığı katma değerin ve
stratejik performansın değerlendirilmesi önem taşır. Projenin başarısı ile
ilişkili raporları destekveren firmalardan almak gerçekçi olmayacaktır. Burada
tarafların dışında objektif olarak belirlenmiş beklentilerin sayısal ve kategorik
olarak izlenmesi özel bir önem taşır. Bu gözlemlerin birlikte yapılması,içsel ve
dışsal değişkenlerin etkilerinin objektif şekilde ayıklanabilmesi, uygulanacak
stratejinin başarısı için gereklidir. Burada işlerin nasıl geliştiği,
beklentilerin karşılanabildiği, dışdestek alınan alnlarda gelişme sağlanabildiği,
müdahale gerektiği, kontratın yenilenmesi gerektiği konuları irdelenip objektif bir
yargıya varılmalıdır. Genel bir yanılgı dışdestek alınan alınan alanlarda
yönetimin konuyla fazla ilgilenmesinin, bu konuya kaynak ayrılmasının gerekmediğidir.
Gerçekte bu tür ilişkilerde projenin başından sonuna kadar yönetimin proje ile
ilgilenmesi ve ayırması gereken kaynakları ayırması gerekmektedir.
Stratejik Yeniden Yapılanma
İçin Yedi Adım
Adım 1 : Kuruluş için Aktüel-Potansiyel
Farkını Tanımlamak (Stratejik Audit)
Birçok büyük kuruluşun bir dönemde ve bir şekilde
yeniden yapılanma projelerini başlattıkları görülmektedir. Buna karşılık bu
yeniden yapılanma sürecini bir stratejik perspektifin öceliklerin göre
şekillendirdikleri pek yaygın değildir. SYY, sıradan bir reorganizasyon projesi
değildir. Burada firmanın bütün varoluşunun yeniden tanımlanması sözkonusu
olabilir. Burada firmaların bu tür projeleri başlatmadan önce, potansiyellerine
karşılık yapabildiklerini değerlendiren bir Stratejik Audit prosedüründen
geçmeleri, hem kendilerini, hem sektörlerini hem de rakiplerini değerlendirmeleri
gerekmektedir. Ayrıca Network yapılar için enformasyon teknolojisi stratejik bir önem
taşıdığından, kuruluşun enformasyon teknolojilerinden ne ölçüde yararlanabildiği
ve enformasyon teknolojilerinde stratejik bir yenilenmeye gerek olup olmadığı da
değerlendirilmelidir.
Adım 2 : Stratejik perspektifleri belirlemek
Kuruluş güçlerini ve zaaflarını gözden geçirerek,
sektör koşullarını ve rakiplerinin durumlarını belirleyerek stratejik bir
yoğunlaşmanın gerekli olduğu alanları belirlemelidir. Bu alanlar maliyet,
ürün tasarımı, teknolojik yenilenme, rakipler karşısında pozisyon v.s. olabilir.
Stratejik olarak bütün alanlara aynı anda yoğunlaşmak etkili olmayacağından
öncelikli akanların gerçekçi ve stratejik olarak belirlenmesi yaşamsal bir önem
taşımaktadır.
Bu aşamada tepe yöneticilerin SYY ile ilgili anlayış
ve perspektifleri geliştirilmeleri, yüklenmeleri gereken yetki ve sorumluluklar
belirlenmeli, kendilerini ilgilendiren riskler ortaya konmalıdır. Tepe yöneticilerin
temel eğilim ve alışkanlıklarının yeniden yapılanma öcesi yaşananlarla
şartlanmış olduğu unutulmamalıdır. Özellikle kuruluşun başlangıç aşamalrından
itibaren sorumluluk yüklenmiş kıdemli yöneticiler geleneklere ve alışkanlıklara en
çok bağlı, yeniliklere en kapalı ve yönlendirilmeleri en güç olanlar
olacaktır. Bu doğal bir durum olup bunu bir engel olarak değil, yaralanılması gereken
potansiyel bir gerilim ve atılım kaynağı olarak değerlendirmek gerekmektedir. Bu
yöneticilerin alışkanlık ve eğilimleri üzerinde değil, deneyim ve birikimlerinin
sağladığı sağduyu, bilgi ve bilgelik üzerinde durulmalıdır. Bu şekilde
yaklaşılan kıdemli yöneticilerin stratejik değişimin güçlü bir motoru olduğu
görülecektir.
Adım 3 : Bir stratejik izleme ve değerlendirme
metriği oluşturmak
Yeni yapılar, yeni misyon ve vizyonlar performansın
değerlendirilmesi için yeni metrikler gerektirecektir. Kuruluşun performans ölçüsü
olarak değerlendirilecek tangible (ölçeklenebilir) ve intangible (ölçeklenenemez)
parametreler özenle belirlenmeli ve bunlar arasındaki trade-off lar üzerinde konsensüs
sağlanmalıdır.Bir SYY projesi kuruluşun finansal durumunu geriletme pahasına
imajında olağanüstü bir gelişme yaratabilir. Böyle bir değişimin finansal
sonuçları uzun dönemde alınacaktır. Veya durum tersi de olabilir. Kurumimaj kaybı
pahasına finansal kazanç elde etmiştir ve yine bunun faturası uzun dönemde
çıkacaktır. Burada kısa/uzun dönem kavramları stratejik pespektifle
belirlenmektedir. Finasal sorunları olan bir kuruluş için uzun dönem gerçekten çok
kısa olabilir.
Adım 4 : Riskleri değerlendirmek
Kuruluşlar SYY projelerinde geleneksel otorite ve
kontrol şemalarını değiştirmek durumundadır. Dışdestek katkısı ile
gerçekleştirilecek SYY projelerinde bu durum daha da önem kazanmaktadır. Burada
kuruluş bir anlamda stratejik olarak dışa açılmakta, zayıf ve güçlü
noktalarının dışardan görülebilmesine olanak sağlamaktadır. Bu durum dışdestek
hizmetlerinin neden stratejik ve deontolojik bir özellik taşıdığının açık
kanıtıtdır. SYY projeleri tereli bir profesyonel anlayış ve disiplinle
gerçekleştirilmediği durumlarda ise, gerekli momentum kazanılamamakta ve beklenen
atılımlar ve başarılar gerçekleştirilememektedir. Beklentilerin yüksek,
karmaşıklığın yoğun ve süreçlerin dinamik olduğu ortamlarda kontrol edilmesi
gereken riskler de artmaktadır.
Adım 5 : Ünite yöneticilerinin stratejiyi
benimsemesini ve uygulamalarını oluşturmasını sağlamak
Bir SYY projesinin başarısı, stratejiyi uygulayacak
olan Ünite yöneticilerinin stratejiyi kavramasına, benimsemesine ve gerekli özen ve
disiplinle uygulamasına aşırı bağımlıdır. Ünite yöneticileri ve kar merkezleri
kuruluşun başarısı için stratejik faktörlerdir. Tepe yönetimler strateji belirleyip
uygulamaya koyarken, bunu uygulayacak ve başarıya götürecek olanlar, kuruluşu
günlük bazda yöneten yöneticilerdir ve bu durumu değerlendirmekte eksik kalan
herhangi bir strateji ise başarısızlığa mahkumdur. Ünite yöneticileri SYY
yapılanma mprojelerinden ve alınabilecek dışdestek hizmetlerinde en fazla etkilenecek
aktörlerdir. İşlerinin günlük yoğunluğu nedeniyle en fazla yük altında olan
onlardır. Etkin yapılandırılmamaış bir kuruluşta Ünite yöneticilerinin muhatap
olduğu haberleşme ve kontrol mekanizması oldukça karışık ve karmaşıktır. Bu
nedenle yükleri gerekmediği kadar ağır, yorucu ve verimsizdir. Bu çalışma modu
gerçekte onları daha fazla patron eğilimli yapar ve zaman ve enerjilerinin çoğunu,
işleri geliştirmek yerine yapılanları kontrol etmek faaliyetlerine yöneltirler.
Merkezleştirilmiş yönetim mimarilerinin yarttığı kültür, arakademe yneticilerinin
de merkezileştirilmiş bir anlayışla yönetmelerine yol açar. Dağıtılmış
(network) mimarilerde ise arakademe yöneticileri vizyonu gelişmiş, inisyatif
kullanabilen ve işleri kontrol etmekten ziyade geliştirmeye yönelm,iş yöneticiler
olacaklardır.
Adım 6 : Projeyi uzlaşmacı bir yaklaşımla
uygulamaya geçirmek
Bir kuruluş ürün ve hizmet sağladığı pazarlarda
bazı ürünler için rakiplerinden ilerdedir, bazıları için geridedir, birçoğunda
ise gerçek durumun farkında değildir. Bölüm yöneticileri genel olarak ortaklaşa
kullanılan hizmetlerden ve paylaşılan maliyetlerden tedirgin olurlar. Yeniden
yapılanmanın ve bazı alanlarda dışdestek kullanmanın gerçekten katma değer
yarattığı, hayatlarını kolaylaştırdığı ve verimlerini arttırdığı konnusunda
ikna edilmeleri gerekir. Stratejik Yeniden Yapılanma projeleri, arakademe yönetilerde
yartılan tedirginlikler gözönüne alınarak ve uzlaşma formülleri oluşturularak
tasarımlanmalıdır. Proje belirli bir aşamaya gelinceye kadar arkademe yöneticilerinin
tam desteği alınamasa bile, kayıtsızlıklarını ve dirençlerini önleyebilmek için
uzlaşma ve ikna formülleri oluşturulmalıdır.
Adım 7 : Çözümün çalışmasını sağlyacak
önlemleri almak
Bu yaklaşımın özel bir uygulaması projeyi kavrayıp
destek veren birimlerle ve çabuk başarılı sonuçlar alınabilecek alanlarda uygulamaya
geçirmek olabilir. Kuruluş yapısını, haberleşme ve otorite düzenlerini etkileyecek
bir proje hızlı, güvenli ve başarılı bir şekilde uygulanmalıdır. Yeniden
yapılanmalarda terddütlü ve kuşkulu girişimlere yer yoktur. Proje başarıdan emin
bir yaklaşımlşa hayata geçirilmeli ve oluşabilecek terddütlerde tepe yönetim
kararlığını sergilemelidir.
Proje Başarısı için Stratejik
Dışdestek
Bir Stratejik Yeniden Yapılanma projesi genellikle bir
dışdestek-danışmanlık firması eşliğinde yürütülmelidir. Kuruluş içi
aktörlerin dönüşümler için gerekli olan irade ve enerjiyi sağlayabileceği
beklenemez. Genel olarak pozisyonu değiştirlecek iç birimler kendilerini savunma ve
değişime direnme eğilimine gireceklerdir. Genelde arakademelerin yaklaşımı
kendilerinin etkin ve iyi çalıştığı, değişmelerine gerek olmadığı, diğer
departmanların yeniden yapılanması gerektiğidir. Diğer departmanların projeden
nasıl etkilendiğini görmeden projeye katılmak ve katıda bulunmak istemezler. Buna
(inkar) aşaması diyebiliriz. Proje kendilerini kapsadığında bir (gönülsüzlük)
aşaması yaşayacaklardır. Burada katkılarının ve katılımlarının
gönülsüz olacağı söylenebilir. Projenin yaratacağı profesyonel etki ve ortaya
çıkan katma değer mertebesi bu gönülsüzlüğün ne kadar süreceğini
belirleyecektir. Projenin kendinden bekleneneleri gerçekleştirmesi halinde
gönülsüzlük giderek yokolacak ve (benimseme) aşamasına gelinecektir. Bu aşamaları
etkin ve hızlı bir şekilde aşabilmenin önemli bir yolu, bütün kademelerin projeye
her türlü katkısını sağlamak, projeyi onların girişimi haline getirmek ve öneri
ve katkılarına değer vermektir.
Stratejik Yeniden Yapılanma modern veya yeni veya
teknolojik bir yönetim modeli değilidir. Belirli bir gelişme süreci geçiren, düşey
ve mekanik olarak yapılanmış, her kuruluş esnekliklerini kaybederek değişime uyum
gösterme yeteneğini kaybettiği her durumda bir Stratejik yeniden Yapılanma sürecini
yaşama durumundadır. Bunu yapmamak çevreye ve değişim euyum yeteneğini kaybeden her
kuruluşun başına geldiği gibi dağılmak ve sistem dışına çıkmaktır. Bu
karmaşık sosyolojik, teknolojik ve politik sürecin nasıl tasarımlanacağı, nasıl
uyugulanacağı ve ne sonuçlar alınacağı kuşkusuz ki, yönetim teknikleri konusunda
bilgi ve birikim yoğunluğu taşıyan bir dışdestek gerektirecektir. Kuruluşların bu
tür bir uzmanlık desteği sağlamadan bu projeleri gündeme almaları sakıncalıdır ve
başarısızlıkla sonuçlanır.
Ayrıca bu tür projelerin başarılı olması için
sadece uzmanlık ve deneyim yeterli olmayacaktır. Başarı için gerekli olan vizyon ve
irade, kuruluşun tepe yönetimi tarafından sağlanmalı ve başarı gözleninceye kadar
hedefe kitlenme çözülmemelidir.
SONUÇ:
Stratejik Yeniden Yapılanma, yönetim anlayışı ve
felsefesinin değişimi doğrultusunda, kuruluşu daha stratejik beklentilere dönük
olarak yeniden yapılandırmak ve bu şekilde kuruluşun kapsam ve etkisini daha az kaynak
kullanarak daha yaygın hale getirmektir. Bunu maliyet tasarruf ettirecek ve kuruluşu
finansal olarak güçlendirecek bir yaklaşım gibi görmemek gerekir. Bu,
kuruluşun etki alanında daha etkili ve güçlü bir şeklide pozisyon almanın
yaklaşımıdır. Burada kuruluş yapısında dinamizmi ve yaratıcılığı engelleyen
düşey oluşumlardan kaçınılır. Daha az kaynak kullanarak daha güçlü olmayı
sağlyacak yapısal özelliklere yönelinir. Kuruluşun yapısı kaynak dağılımını
etkinleştirecek ve gelişmeye maksimum katkıyı sağlyacak şekilde düzenlenir.
Kuruluşlar belirli bir büyüklüğe ve karmaşıklığa ulaştıkça bu projeyi gündeme
getirmek kaçınılmaz olmaktadır. |