|
"Gerçeğin
en büyük düşmanı, çoğu kez kasıtlı, tetipli, onursuzca söylenen yalan değil de,
ısrarlı, ikna edici ve gerçek dışı olan mitosdur"
John Fitzgerald KENNEDYISO (International Standards Organisations)
Uluslararası Standartlar Örgütü tarafından yayınlanan ve Avrupa Birliği ile
ülkemizin mevzuatında kabul edilerek yürürlükte olan ISO 9000 ve ISO 14000 Standartlar
sistemi, görünüşte kalite güvencesi ve çevre koruma konularında standartlar
oluşturulduğu izlenimi vermektedir. Uygulamadaki gerçek fonksiyon ise etkili bir,
Gümrek Dışı Teknik Engel (Non-Tariff Technical Barrier) fonksiyonu
taşıdıklarıdır. Uluslararası ihalelerde ve AB pazarlarına girişte ISO
belgesi talep edilmesi bir tür ihaleye ve pazara "giriş vizesi"
anlamı taşımaktadır. Gelişmiş ülkeler GATT
anlaşmaları ile serbestçe girebilecekleri pazarlar yaratırken, ISO
Standartları ile de kendi pazarlarını koruma gayreti içindedirler. ISO
mevzuatı gereği bu standartlar her beş yılda bir gözden geçirilmekte ve
geliştirilmektedir.
Standartların hayatımızı kolaylaştırdığı ve
sanayi toplumuna büyük olanaklar yarattığı kuşkusuzdur. Mühendislik, elektrik,
elektronik, haberleşme, yol, inşaat, otomotiv, ulaşım alanlarındaki standartlar
etkili platformlar yaratarak bol ve kaliteli ürünlerin üretilmesine ve
tüketilmesine olanak sağlamaktadırlar. Kredi kartlarının standart hale gelmesinin
yarattığı olanaklar herkesçe bilinmektedir. Bu standartların oluşmasında ISO
kuruluşunun büyük katkıları olmuştur. Buna karşılık gündemde olan "Kalite"
ve "Çevre" standartları "Kalite"
ve "Standart" anlayışımıza ters düşen bir yapı
taşımaktadır. "Standart" tanım ve fonksiyon olarak "somut
(tangible)" bir olgudur, değişmez ve gelişmez, sadece kabul edilir ve
kullanılır. Buna karşılık ISO
9000 ve ISO 14000
standartları "Kalite", "Standart"
ve "Çevre" kavramlarına özel ve alışılanın dışında
anlamlar vererek, firmalar üzerinde sürekli bir gözetim ve kontrol aracı görevi
yüklenmektedir. Gözetim ve kontrol ihtiyacı arttıkça da standartlar değiştirilmekte
ve geliştirilmektedir. Bunun "Standart" anlayışı ve
fonksiyonu ile ne kadar "ters" bir eğilim ve uygulama olduğu
ise açıktır.
ISO kalite ve çevre
standartlarını oluşturan kuruluş olmakla birlikte belgelendirme işleminden sorumlu
değilidir. Bu fonksiyon çok sayıdaki "Akredite" olmuş "Belgelendirme"
kuruluşu ve bunların denetçileri aracılığı ile gerçekleştirilmektedir.
Firmaların bu konudaki bilinçsizliği nedeniyle akredite olmamış kuruluşların da ISO
Standartları Belgesi verdikleri ve sonradan sorunlar yaşandığı gözlenmektedir.
Dünyada bu güne kadar 300 000 civarında firmanın ISO
kalite ve çevre standartlarına göre belgelendiği bilinmektedir. Her bir firmaya bu
işlemin maliyetinin $10.000-$200.000 dolar civarında olduğu
gözönüne alınırsa yaratılmış olan profesyonel rantın mertebesi kolaylıkla
görülebilir. ISO standartlarının Avrupa Birliği mevzuatı olarak
kabul edilmiş olması bu rantı netleştirmekte ve ISO standartlarının
devasa bir profesyoneller ordusu tarafından gönüllü propagadası yapılmaktadır.
eylem olarak, ISO standartları ile her türlü bilgi birikim ve
görüşü yansıtan çalışmaları;
menulerinde sizlerin bilgilerinize
sunmaya çalışacağız. Buradaki öneri ve görüşler sahiplerinin bilgi, birikim ve
deneyimlerin yansıtmakta olup, eylem ile aynı görüşü paylaşmayabilirler. |