| 1981 Öncesi Jack
WELCH ve GE
John F. WELCH, Illinois Üniversitesiinde kimya
mühendisliği doktorasını tamamladıktan sonra 1960 yılında GE Plastics firmasında
iş buldu. İlk yıl normal terfisini alınca GE ten ayrıldı. Ona göre bundan
fazlasını hakediyordu. Daha üst düzeydeki amirlerinin ısrarına dayanamıyarak işine
geri döndü fakat artık herkez onun sıradan terfilerle yetinmeyeceğinin farkında idi.
1968 de sadece 33 yaşında iken WELCH firmanın o zamana kadar en geç genel müdürü
oldu. WELCH in pazarlama becerileri bu başarıda önemli bir rol oynadı ve onun
yönetiminde GE, otomotiv sektörüne sunulan plastik ürünlerde Du Pont firmasını
geçti. Plastik bölümünün gelirleri onun yönetiminde %34 arttı. 37 yaşında iken GE
Medical Systems gurubunun yönetimi de onun kontrolu altına verildi.
WELCH in adı , CEO Reginald JONES dan görevi devralacak
adaylar arasında bile geçmediği halde bu görevin ona verilmesi herkezi şaşırttı.
Bir harika çocuk ve asi olarak bilinen WELCH in bu göreve getirilmesi bir çokları
için bir şok oldu. JONES, yönetiminde olan GE firmasının kariyerini kararlılık,
düzgün yönetim ve standart bir gelir artışı uygulamasının etrafında
oluşturmuştu.
1977 de JONES firmayı altı bölüme ayırıp,
herbirinin başına potansiyel CEO adaylarını getirince, WELC de ciddi bir aday olarak
yerini aldı. WELCH tüketivi ürün ve hizmetleri bölümünün başına gelmişti. 1979
da bu bölümler üçe indirgendi ve başlarına John f: BURLINGAME, Edward E. HOOD Jr. ve
WELCH getirildi. Kendilerine başkan yardımcısı pozisyou da verildi. BURLINGAME in
yaşı ve HOOD un isteksiz olması WELCH i GE firmasının geleceğini yönetmek için en
güçlü aday yaptı. WELCH in direktörler kurulunda oylanarak seçilmesi firma içinde
tedirginlik yarattı. Artık firmanın eskisi gibi olamıyacağının herkez bilincinde
gibiydi.
WELCH in yönetimini devraldığı firma son derece
karmaşık bir yapıya sahipti. Tepe yönetim ile en alt düzey arasında dokuz yönetim
kademesi bulunmakta idi. Orta yönetim düzeyinde çok sayıda kademe olması herkeze
rahatlık veriyor ve yükselmek için sınırsız olanaklar sağlıyordu. GE firmasının
yönetici yetiştirmekle ünlü olması pozisyonların dışardan gelenler tarafından
doldurulmayacağı güvencesini sağlıyordu.
Firma, herbiri tek bir ürünün üretim hattından
sorumlu olan 150 işletme birimine bölünmüştü. Bu birimler fonksiyonel lanlardan
destek personeli ile kadrolanıyor ve sektörler halinde guruplanıyorlardı. GE
firmasının çok yaygın ürün spektrumu ev aletlerinden uzay ürünlerine ve
informasyon sevislerine kadar geniş bir alanı kapsamakta idi. Buna karşılık firmanın
yıllık büyüme oranı sadece milli gelirdeki artış kadardı.
Firmanın performansından memnun olmayan WELCH onu yeni
bir yapıanma sürecine soktu. Yeni bir vizyon, yeni değerler ve yen işletmecilik
usulleri ile firma yeni bir stratejiye odaklandı. Buna göre işletmeler aşağıdaki
kurallara uyacak şekilde yönetileceklerdi.
1- Bulundukları pazarda 1 veya 2 numara olmak.
2- Yatırımlar üzerinde ortalamanın çok üzerinde
gerçek gelir elde etmeleri.
3- Daima rekabetçi bir avntaja sahip olmaları.
4- GE nin yapısında bulunan teknoloji, kapital ve
yönetim deneyimini kaldıraç olarak kullanmak.
1981 de GE iki sektör daha ilave edildi: Teknik
Sistemler ve Hizmet ve Malzemeler. Teknik sistemler, elektronik uygulama yoğunluklu,
Uzay, Endüstriyel Elektronik, Tıbbi Sistemler, Mikroelektronik ve Mobil Haberleşme
branşlarından oluşuyordu. Hizmetler ve Malzemeler ise hızlı büyüyen Enformatik
Hizmetleri, Kredi Kartları, Plastikler, Bataryalar ve Elektromateryeller sektörleri idi.
Bu yapılanma WELCH in GE için tasarladığı stratejik hamlenin başlangıcını
oluşturmakta idi. Gerçekte firmanın performansını üç işletmecilik blokunda
organize etmeye çalışıyordu. Ana üretim birimleri, Teknoloji kökenli birimler ve
Hizmet birimleri. Bu birimlere çeşitli GE işletmelerinin gireceği açıktı. Sadece
alanlarında 1 ve 2 numara olanların girmesine müsaade edildi. Dışarda kalanlar
değiştirildi, kapatıldı veya satıldı.
WELCH in ilk dört yılı çeşitli işletmeleri satarak
aktiflerin beşte birini kapitalize etti, işgücünü ise %18 civarında indirgedi. 1986
da işgücünü 100.000 civarında azaltmıştı. Yönetim kadrosu da 2100 mertebesinden
900 civarına indirgendi. Bu harekatlar ona "Nötron Jack" unvanını
kazandırdı. Işınladığı yerlerde çalışnlar gidiyor faka t binalar kalıyordu.
WELCH firmanın bir bütün olarak sağlığına kavuşması için bu harekatların
gerekli olduğunu, "Aşırı istihdam ve beceriksizlik yalnız firma için
sakıncalı değil, herkezin işini tehlikeye atan bir durum" açıklaması ile
savundu. Yine de ayrılan çalışanlar için en olumlu olanakların sağlanmasından
kaçınılmadı. "Firmanın uzun dönemdeki rekebetini korumak için sert-tavırlı
fakat gitmesini istediğimiz çalışanlar için yumuşak-yürekli olmalıyız."
Radikal uygulamaların yapıldığı, işletmelerin kapatıldığı ve insanların işsiz
kaldığı dört yıl süresince hiç bir çatışma, direniş veya grev olayı
yaşanmadı. Firma işten ayrılanların alternatif işler bulabilmeleri için gerekli
önlemleri almakta, anlayışlı ve yardımcı davranmakta idi.
İlk iki yıl içinde 71 iş kolu kapatılırken satın
alma, ortaklık veya girişimcilik ile 118 yeni işletme yaratıldı. Bu kararların
kökeninde firmayı geleneksel elektrikli ev aletleri üreticisi konumundan
yüksek-teknoloji ve hizmet firması konumuna geçirebilem çabası yatmakta idi. 1984 te
GE firmasının yatırımcılar gözündeki imajı, tost makinesi üreten firmadan, uzay
teknolojisi, medikal elektronik, plastikler ve hizmetler üretebilen bir hızlı büyüyen
firma görünümüne dönüşmüştü.
Değişen GE Kültürünün
Değerleri
WELCH için firmanın işletmecilik portföyünü
değiştirmek, kültürünü değiştirmekten daha kolay olmuştu. Yine de bunun
üstesinden gelmek için ne gerekliyse onu yaptı. "Kültürün değişmesi için
tutumarın değişmesi gerekmekte idi." Tutumların değişmesi için bazı temel
değerlere sıkı olarak sarılmak gerekmekte idi. WELCH bunların üç basit sözcükten
kaynaklanacağını düşünüyordu: Gerçek, Mükemmellik ve Mülkiyet
1. Gerçek: Pazarın ve kuruluşun gerektirdiği sosyal
sorumlulukların bilincinde olmak,
2. Mükemmellik: Firmanın kaiyerini, çalışanların
üst düzey gayretleri ile sağlıyacağı kalite üzerine oturtması
3. Mülkiyet: Karaların en alt düzeylerde ve
çalışanların tam katılımı ve sorumluluğu ile verilmesi.
1981-1991 dönemi bu kavramlara dayanan değerlerin
belirlenip kavramlaştırılma çalışmaları ve tartışmaları ile geçti. 1991 de
"Ortaklara Yıllık Rapor" bu değerli aşağıdaki gibi özetlemekte idi.
Berrak, basit ve gerçeğe dayanan ve
müşteri-odaklı bir vizyon yarat ve bunu bütün ilgili taraflarla haberleş.
Hesap vermenin ve işe sahip çıkmanın sonuç
alıcı olduğunu kavra... zorlu hedefler koy ve bunlara ulaş... Bunları tutarlılıktan
hiç taviz vermeden yap.
Mükemmellik için bir tutkun olsun. ...
Bürokrasiden ve onunla gelen bütün saçmalıklardan nefret et.
Kendine güvenin başkalarına da güç versin ve
sınır tanımayan bir tavır içinde ol.... Mükemmelleştirme çalışmalarını benimse
ve bunlardan başkalarına güç verebilmek için yararlan... her çevreden uyarı ve
fikirlere açık ol.
Küresel düşünceler... küresel
duyarlılıklar geliştirebilme kpasitesine sahip ol. Küresel kökenli gurupları kurma
ve bunlarla çalışmada rahat ol.
Değişimi uyar ve destekle... bundan korkup
donakalma. Değişimi bir tehdit değil fırsat olarak algıla.
Başkalarına enerji ve coşku verebilmek için
sınırsız bir enerjin olsun. Hızı bir rekabet avantajı olarak algıla ve hıza
yoğunlaşmadan elde edilebilecek firma çapındakı yararları gör.
1989 yılında bu değer takımları ilk defa tepe
yöneticilerinin performansını değerlendirmekte kullanıldı. Lider durumda olanlardan
çalışanlarını 1-5 arasında puanlarla değerlendirmeleri istendi. Değerlenecek
işletme karakteristikleri, yalın, agile, yaratıcı, mülkiyet ve ödül idi. Bireysel
karakteristikler ise gerçekçilik, liderlik, açıklık, sadelik, tutarlılık ve
saygınlık idi.
Kısa bir süre sonra bu tür değerlemeler bütün
çalışanlar için yapılmaya başlandı. Bu değerlemelerden alınan puanlara göre GE
eğitim programlarında çeşitli konulara ağırlık verilmesi sağlandı. Yöneticiler
yine de geçmişten edindikleri bürokratik değerlerin tesiri altında olduklarının ve
bunlardan vazgeçmenin güçlüğünün farkında idiler. Fakat WELCH bütün GE firması
çalışanlarını değişimin gerekli olduğuna ikna etmişti ve herkez değişerek
bürokrasiden uzaklaşma ve daha yaratıcı olma çabası içersindeydi.
Yönetsel Uygulamalar
GE firmasında kültür değişimi Work_Out olarak
adlandırılan bir yönetsel süreçle sağlanmaya çalışılıyordu. Work_out dört ana
sonucu hedeflemekte idi.
1. Güven ortamı yarat.
2. Çalışanları güçlendir.
3. Gereksiz işi yoket.
4. Yeni bir paradigma yarat.
Work-Out başlangıç olarak "yöneten ve yönetilen
arasındaki ilişkileri tamamen yeniden tanımlamayı" amaçlamakta idi. Work-out
yaklaşımının ana hedefi GE içinde sadeliği, öz-güveni ve hızı her düzeyde
çalışanın bir değer olarak benimsemesini sağlamaktı. Bu süreç olağanüstü bir
başarı ile gerçekleştirildi ve firmanın çeşitli kuruluşlarından inanılması
güç başarı haberleri gelmeye başladı.
GELİŞTİRİLİYOR.....
|