eylemban2.jpg (1802 bytes)

Etkin Yönetim Liderlik Eğitim Merkezi

Üretim Yönetiminde Enformatik

eylem

hm-btn.gif (208 bytes)
 

Üretim Süreci ve Enformatik

Üretim, esas olarak belirli girdilerin mal veya hizmetler şeklinde istenilen çıktılara dönüştürülmesi işlemidir. Bu nedenle bir üretim fonksiyonu sadece imalat proseslerine değil, inşaat ve nakliye işlemleri, sağlık ve hatta büro hizmetleri gibi diğer faaliyetlere de uygulanır.

Bu dönüştürme işlemi, istenen miktar ve kalitede elde edilen çıktıyı, istenen tarihte ve minimum maliyette teslim etme açısından üretim müdürünün karar vermesini gerektirir. uzmanın görevi ise, bu hedefe ulaşmak için, en iyi yolların saptanmasında gerekli olduğu zaman yönetime bilgi vermektir. Görevlerini yerine getirirken üretim yönetimi uzmanı, çoğu olaylarda çalışmasının meyvalarını somut olarak ölçebilir ve değerlendirebilir. Bu açıdan, diğer alanlarda görev yapan örneğin genel veya personel yönetimindeki enformatik uygulamalarından daha şanslı bir konumdadır. Üretim yönetimi uzmanı;

  • Ürün veya ürünler ,

  • Çalışma metotları ve organizasyonu

  • İnsan; faktörlerini gözönüne alan entegre bir sistem geliştirme durumundadır.

Üretim alanında uzmana iletilen problemler, müşteri organizasyonu açısından çok farklı derecelerde olabilir.

Skalanın bir ucunda, temel seçenekler grubuna dahil problemler yer alır. Müşterinin toplam stratejisini inceleyen takımda, bir üretim uzmanının söyleyeceği önemli şeyler olabilir; örneğin bir pazarlama uzmanı, belirli ürünlerin aynı müşteriye yönelmeleri ve aynı şekilde pazarlanmaları açısından birbirlerini tamamlayıcı yapıda olduklarını öne sürebilir, ancak üretim yönetimi uzmanı aynı ürünlerin imalat açısından tamamlayıcı olmadıklarını ispat edebilir.

Skalanın öteki ucunda, ortak noktaları prodüktivite, maliyet ve belirli üretim görevlerinde iş tatmini gibi belirli kriterleri karşılama ihtiyacı olan çok fazla sayıda problem mevcuttur. Bu problemler işlevsel yapıdadır. Ancak uzmana müşterinin daha geniş kapsamlı ihtiyaçlarını gözden uzak tutmaması bildirilebilir, çünkü çok özel üretim alanlarındaki görevlerde çok daha büyük olan ve üretim departmanı içinde olan problemlerin kapsam dışı kalması nadir değildir.

Ürün Yönetimi

Üretim yönetimi uzmanı, bır ürün tasarımcısı olmamasına ve kımsenin tüm ürünleri ince detayına kadar bilmesini kendisinden beklememesine rağmen, ürünün belirli bazı safhaları üretim etkinliğini önceden büyük ölçüde belirleyebilir ve bunlarla uzman uğraşmalıdır. Burıun için üretim-tasarım ve diğer özel teknik bölümlerin tam iş birliğini temin etmeye ihtiyaç duyacaktır. Ürün parçalar ve aksesuarlar tasarımı açısından uzmanın, aşağıdaki hususları incelemesi gerekir.

  • Ürünün kaç parçadan oluştuğu; daha iyi bir dizaynla bazı parçaların elimine edilip edilemeyeceği veya çıkarılması gereken lüzumsuz özelliklerin olup olmadığı

  • Diğer ürün parçaları ile uyacak ve böylece aynı makina alet ve demirbaşın kullanılmasına olanak verecek şekilde, bazı parçaların standardize edilip edilmeyeceği

  • Bazı bileşkenlerin aynı görevi yapacak, daha ucuz olanlarla değiştirilip değiştirilemeyeceği

  • Dizaynın kolay kullanım sağlayıp sağlamadığı

uzman ürünlerin imal edildikleri ekipmana uyması gerektiğini, (örneğin ebatları doğruluğu prodüktivitesi ve maliyeti ile) ve tersini bilmektedir. Çok sayıda olayda bu ilişki incelemesi ve müşteriye ya ürünü ya ekipmanı yada ikisini birden kullanması hususunda tavsiyede bulunması gerekebilir.

Diğer önemli bir hususta malzeme kullanımıdır. Bunun incelenmesi bir ürün için gerekli ana malzemeyi değil, ambalaj malzemesi, yakıt, boyalar ve yağlar gibi diğer birimleride içerir.

uzman atık maddeyi minimuma getirme ve çeşitli malzemenin üretimini geliştirme ihtimallerine bakma ihtiyacını duyabilir. Ayrıca atık maddeleri tekrar işleme, yan ürünleri kullanma ve atık ile çöp maddelerin satışı ihtimallerini de incelemelidir.

Çok geniş malzeme kullanan ve depolayan işletmelerde uzman, bunları azaltmak veya bu alanlarda bazı standartlar sunmak hususunda gelişmeler elde edebilir.

Ürün kalitesinin belirli hususlarını incelerken uzman, kalite kontrolunu geliştirebilmeli ve hatta tasarruf sağlayabilmelidir. Şu hususları incelemesi gerekebilir:

  • Yerleşmiş tolerans seviyesinin hem pazarlama, hemde maliyet açılarından uygunluğu ( Bazı olaylarda oldukça maliyetli olan yoğun kalite standartları uygulanmaktadır. )

  • İnceleme puanların durumu ve sıklığı, yeni puanlar bulma veya diğerlerini fes etmek gereği

  • Kullanılan örnekleme metodu ve yeterliliği

  • Çalışanların kalite bilinci ve eğitimin kaliteye etkisi.

Üretim Yöntemleri ve Organizasyonu

iŞ AKIŞI VE PLANI:
Çeşitli belirtiler plan geliştirilmesi gerektiğine işaret eder. Bunlar;

  • İri veya ağır malzeme, daha ufak ve hafif olana nazaran daha mı uzağa gidiyor?

  • Çalışma alanı burası için yaklaşılmaz veya çok büyük olan makinalar veya ekipman nedeni ile sıkışık durumda mı?

  • İşin ilerlemesinde geri kalışlar veya diğer ürünlerle çapraz akış oluyor mu?

  • Bazı alanlar oldukça geniş gözükürken, bazı alanlarda yığılma işaretleri var mı?

  • İdare düzenli mi ve teşsisler etrafta fazla malzeme bulunmaksızın ve akışı engellemeksizin derli toplu durumda

  • Alan kullanımı özellikle stoklarda yeterli mi ve genel alanlar kullanılmakta mı ?

Planın donanımı ihtiyacı doğduğunda uzman, makina, depolama, çalışma, yardımcı hizmet yerleri, ( Kantinler telefon tesisati v. b. ) gerekli alan için bilgi toplamak, gerekli alanı hesaplamak, iş akışını belirlemeli ve planı çizmeli, daha sonra planlanan akış ile olan gereksinimleri entegre etmelidir.

Ancak önemli bir husus, alan, ekipman ve işçi maliyetlerindeki tasarrufu ilave alan kullanma veya depolama ekipmanın maliyeti ile karşılaştırarak, önerilen planın maliyet tahminlerini yapmaktır.

MALZEME KULLANIMI:
Malzemenin daha iyi kullanımında enformatik teknolojisi ile, daha geniş birim yükü azaltılmış atık ve daha eşit üretim kapasitesi dağılımına bağlı daha düşük maliyetler elde edebilir. Bu çalışmada bir uzman, aşağıdaki olayları gözleyebilir:

  • Özellikle ağır malzemeler için olmak üzere, çok fazla tehlikeli olabilecek insangücü ile yükleme ve boşaltma

  • Fazla geçici ve düzensiz stoklama

  • Nakliye esnasında sık görülen hasar veya kırılma.

Daha sonra incelenen alanda, malzeme karakterini gösteren bir grafik hazırlar ve sürat, aşınma değeri, yük kullanım esnekliği ve bakım gereksinimleri açısından kullanılan ekipman tipini inceler. İkame ekipmanı seçmek için bazı ipuçları yararlıdır:

  • Birim ebadı ve nakliyat hızı düştükçe, kullanımda tasarruf elde edilebilir.

  • Çok yönlü olan ve çeşitli ürünler için kullanılabilen ekipman ve metotlar esas olarak, bir ürün için hazırlanmış olanlara tercih edilmelidir.

Üreticiler kataloğu gibi malzeme-kullanım dernekleri litaratürüne, ekipman seçimi için başvurulabilir. Ancak bu alanda alternatif kullanım yollarının maliyet tahmini, değer muhakemesi ile dengelenmelidir.

BAKIM:
Uzman bakım ve tamir ekipmanı ile makinalarında kullanılan metotları sorup öğrenmelidir. Özellikle aşağıdaki hususları incelemelidir:

  • Normal presleme ve yağlamanın nasıl yapıldığı ve kimin sorumluluğunda olduğu

  • Eğer koruyucu bakım şeması mevcut ise, bunun doğruyu gösterip göstermediği ve nasıl uygulandığı

  • Uygun bir inceleme planı olup olmadığı

  • Her makina için tamirat maliyet tahmini yapılmış olması

Ayrıca acil tamirleri de soruşturmalı ve bakım ekibinin sayısındaki artışın daha az makina kapama süresi olarak, geri ödenip ödenmediğini düşünmelidir. Buna ek olarak bir uzman belirli ekipman veya makinaların belirli bileşkelerinin hayatını tekrar tasarım veya yer değişimi ile uzatılıp uzatılamayacağını incelemelidir. Son olarak bakım maliyetleri ile ilintili olarak makina değiştirme problemlerini gözden geçirmelidir.

Eğer ana ekipman özellikle işlem endüstrilerinde tamir edilecekse uzman, bu tip operasyonlar için program sunarken müşteriye önemli tasarruflar elde edilmesine yardımcı olabilir.

İş Çalışma Organizasyonu Tasarımı

Geleneksel olarak bu, üretim uzmanının çoğu zamanını geçirdiği alan olmuştur. Ancak üretim işleri ileri derecede mekanize veya otomatik hale geldikçe bu alanda çalışma alanı giderek daha sınırlı olmalıdır.

Bu alanda çalışan bir uzman, belirli işlemlerin yapıldığı yolu inceler ve daha kolay ve daha etkin bir metot geliştirmeye çalışır. Operasyon şeması, akış şeması ile insan/makina ve faaliyet şemaları gibi çok sayıda bilinen şemaları kullanır. Ayrıca iş dizaynının temel elemanı olan ergonomiden de anlamalıdır.

Çok sayıda iş, metod geliştirilmesine uyum sağlasığından bir uzman kritik olanlara öncelik vermelidir. Çünkü bunlar ya bir darboğaz oluştururlar veya bir dizi operatör tarafından tekrarlanırlar.

Bir uzman yeni bir metot geliştirirken, işçiler, ustabaşılar ve müdürlerin önerilerini yararlı bulacaktır. Çoğu olayda üretim çalışanları ve teknisyenler, uzmanın gözünden kaçan gelişmeleri gösterebilirler.

Üretimde İnsan Faktörü

Her işletmede belirleyici faktör insan öğesidir. İlgili insanların katılımı ve insan üstündeki etki incelemeksizin herhangi bir tavsiyeyi bırakın uygulamak, teklif etmek bile çocukçadır. Bu açıdan üretim yönetimi uzmanlığında göz önüne alınacak dört ana alan mevcuttur.

1. FİZİKİ ÇALIŞMA ŞARTLARI:
Uzman, işleri çalışma üyerindeki ısı, nem, ışık ve ses seviyeleri, hava kirliliği, toz, ışın enerjisi, zehirlenme veya meslek hastalığı gibi ters durumlardan korumak için alınan önlemlere dikkat etmelidir. Çoğu durumlarda güvenlik standartları mevcuttur. Ancak bunların uygulanıp uygulanmadığı ayrı bir konudur.

İkinci olarak, acil ve sağlık hizmetleri birimleri de dahil olmak üzere, yeterli sağlık kontrolünün mevcut olup olmadığı ve özellikle tehlikeli ürünlerle, sağlık eğitimi programı işlemde ise incelenmelidir.

2. EMNİYET:
Kazadan korunmanın teknik faktörleri olarak adlandırılan hususlara, yani koruyucu eldivenler, çizmeler veya gözlük ve makina koruyucuya yoğun ilgi gösteren yönetimler bulmak alışılmamış bir durum değildir. Ancak çoğu tesislerde kazaların yarısından çoğuna nöbetçi veya koruyucu ekipman bulunmamasından çok, insan ihmali ve yanlış değerlendirmesi neden olmaktadır.

Geçmişteki kaza kayıtlarının analizi, neden, departman, günün saati ve haftanın günü veya hatta kişi gibi çoğu gösterici olguları gösterebilir. Bunlar kaçınılmaz şekilde eğitimi de içeren emniyet şemasının hazırlanmasında avantaj sağlayan değer biçilmez bilgiler sağlayabilir.

3. MESLEKİ TATMİN:
Çoğu üretim uzmanları, prodüktivite bilinçlidir ve iş tatmini konusunu ihmal eder. İş tatminine çok sayıda faktör katkıda bulunduğundan konu oldukça geniştir. Ancak üretim yeri, işlem dizaynı, çalışma dizaynı, çalışma metodu, çalışma yeri düzeni ve çalışma gruplarının organizasyonu, işçinin tatmininde büyük etki yapar. Bu safhada bir uzman önerilerinin bu alandaki uygulamalarını incelemeli ve prodüktivite ile iş tatmini arasında denge elde etmek için gerekirse değiştirmelidir.

Daha spesifik olarak, iş büyütme ve iş zenginleştirme ihtimallerini hesaba katmalıdır. özellikle sıkıcı monoton işlerde görev süresi uzatılabilir, rutin bakım gibi başka görevler ilave edilerek iş değiştirilebilir veya işi ile ilgili belirli konularda kendi kararlarını alma hususunda daha fazla yetki verilebilir.

İşler birey yerine gruplara göre iş dizaynı sağlayacak ve bu gruplara görev değiştirme ve daha ilgi çekici ve değişik işler yapma konusunda belirli derecede otonomi vererek zenginleştirilebilir.

4. KATILIM:
Bir üretim uzmanının başarısı, insanları; problemlerin teşhisinde, öneri hazırlanması ve uygulanmasında katılımlarını sağlamaya bağlıdır. Bir operasyon dizayn ederken veya değiştirirken her iş için , gözönüne alınması gereken, çok sayıda teknik ve insan fakörü vardır ve bir uzmanın her detayı bilmesi beklenemez. İnsanların; sorularına cevap vermeye ne kadar hazır olduklarını ve görüşlerini değerlendirmede ciddi olduklarına, ihtiyaç ile ilgilerinin kalpten desteklendiğine inandıklarında yardımcı öneri ve gelişmeler sunduklarını görmek uzmanı şaşırtacaktır.

hm-btn.gif (208 bytes)
EYLEM MAYIS.2002