| Üretim Süreci ve Enformatik
Üretim, esas olarak
belirli girdilerin mal veya hizmetler şeklinde istenilen çıktılara dönüştürülmesi
işlemidir. Bu nedenle bir üretim fonksiyonu sadece imalat proseslerine değil, inşaat
ve nakliye işlemleri, sağlık ve hatta büro hizmetleri gibi diğer faaliyetlere de
uygulanır.
Bu dönüştürme
işlemi, istenen miktar ve kalitede elde edilen çıktıyı, istenen tarihte ve minimum
maliyette teslim etme açısından üretim müdürünün karar vermesini gerektirir.
uzmanın görevi ise, bu hedefe ulaşmak için, en iyi yolların saptanmasında gerekli
olduğu zaman yönetime bilgi vermektir. Görevlerini yerine getirirken üretim yönetimi
uzmanı, çoğu olaylarda çalışmasının meyvalarını somut olarak ölçebilir ve
değerlendirebilir. Bu açıdan, diğer alanlarda görev yapan örneğin genel veya
personel yönetimindeki enformatik uygulamalarından daha şanslı bir konumdadır.
Üretim yönetimi uzmanı;
Üretim alanında
uzmana iletilen problemler, müşteri organizasyonu açısından çok farklı derecelerde
olabilir.
Skalanın bir
ucunda, temel seçenekler grubuna dahil problemler yer alır. Müşterinin toplam
stratejisini inceleyen takımda, bir üretim uzmanının söyleyeceği önemli şeyler
olabilir; örneğin bir pazarlama uzmanı, belirli ürünlerin aynı müşteriye
yönelmeleri ve aynı şekilde pazarlanmaları açısından birbirlerini tamamlayıcı
yapıda olduklarını öne sürebilir, ancak üretim yönetimi uzmanı aynı ürünlerin
imalat açısından tamamlayıcı olmadıklarını ispat edebilir.
Skalanın öteki
ucunda, ortak noktaları prodüktivite, maliyet ve belirli üretim görevlerinde iş
tatmini gibi belirli kriterleri karşılama ihtiyacı olan çok fazla sayıda problem
mevcuttur. Bu problemler işlevsel yapıdadır. Ancak uzmana müşterinin daha geniş
kapsamlı ihtiyaçlarını gözden uzak tutmaması bildirilebilir, çünkü çok özel
üretim alanlarındaki görevlerde çok daha büyük olan ve üretim departmanı içinde
olan problemlerin kapsam dışı kalması nadir değildir.
Ürün
Yönetimi
Üretim yönetimi
uzmanı, bır ürün tasarımcısı olmamasına ve kımsenin tüm ürünleri ince
detayına kadar bilmesini kendisinden beklememesine rağmen, ürünün belirli bazı
safhaları üretim etkinliğini önceden büyük ölçüde belirleyebilir ve bunlarla
uzman uğraşmalıdır. Burıun için üretim-tasarım ve diğer özel teknik bölümlerin
tam iş birliğini temin etmeye ihtiyaç duyacaktır. Ürün parçalar ve aksesuarlar
tasarımı açısından uzmanın, aşağıdaki hususları incelemesi gerekir.
Ürünün
kaç parçadan oluştuğu; daha iyi bir dizaynla bazı parçaların elimine edilip
edilemeyeceği veya çıkarılması gereken lüzumsuz özelliklerin olup olmadığı
Diğer
ürün parçaları ile uyacak ve böylece aynı makina alet ve demirbaşın
kullanılmasına olanak verecek şekilde, bazı parçaların standardize edilip
edilmeyeceği
Bazı
bileşkenlerin aynı görevi yapacak, daha ucuz olanlarla değiştirilip
değiştirilemeyeceği
Dizaynın
kolay kullanım sağlayıp sağlamadığı
uzman ürünlerin
imal edildikleri ekipmana uyması gerektiğini, (örneğin ebatları doğruluğu
prodüktivitesi ve maliyeti ile) ve tersini bilmektedir. Çok sayıda olayda bu ilişki
incelemesi ve müşteriye ya ürünü ya ekipmanı yada ikisini birden kullanması
hususunda tavsiyede bulunması gerekebilir.
Diğer önemli bir
hususta malzeme kullanımıdır. Bunun incelenmesi bir ürün için gerekli ana malzemeyi
değil, ambalaj malzemesi, yakıt, boyalar ve yağlar gibi diğer birimleride içerir.
uzman atık maddeyi
minimuma getirme ve çeşitli malzemenin üretimini geliştirme ihtimallerine bakma
ihtiyacını duyabilir. Ayrıca atık maddeleri tekrar işleme, yan ürünleri kullanma ve
atık ile çöp maddelerin satışı ihtimallerini de incelemelidir.
Çok geniş malzeme
kullanan ve depolayan işletmelerde uzman, bunları azaltmak veya bu alanlarda bazı
standartlar sunmak hususunda gelişmeler elde edebilir.
Ürün kalitesinin
belirli hususlarını incelerken uzman, kalite kontrolunu geliştirebilmeli ve hatta
tasarruf sağlayabilmelidir. Şu hususları incelemesi gerekebilir:
Yerleşmiş
tolerans seviyesinin hem pazarlama, hemde maliyet açılarından uygunluğu ( Bazı
olaylarda oldukça maliyetli olan yoğun kalite standartları uygulanmaktadır. )
İnceleme
puanların durumu ve sıklığı, yeni puanlar bulma veya diğerlerini fes etmek gereği
Kullanılan
örnekleme metodu ve yeterliliği
Çalışanların
kalite bilinci ve eğitimin kaliteye etkisi.
Üretim
Yöntemleri ve Organizasyonu
iŞ AKIŞI VE PLANI:
Çeşitli belirtiler plan geliştirilmesi gerektiğine işaret eder. Bunlar;
İri veya
ağır malzeme, daha ufak ve hafif olana nazaran daha mı uzağa gidiyor?
Çalışma
alanı burası için yaklaşılmaz veya çok büyük olan makinalar veya ekipman nedeni
ile sıkışık durumda mı?
İşin
ilerlemesinde geri kalışlar veya diğer ürünlerle çapraz akış oluyor mu?
Bazı
alanlar oldukça geniş gözükürken, bazı alanlarda yığılma işaretleri var mı?
İdare
düzenli mi ve teşsisler etrafta fazla malzeme bulunmaksızın ve akışı
engellemeksizin derli toplu durumda
Alan
kullanımı özellikle stoklarda yeterli mi ve genel alanlar kullanılmakta mı ?
Planın donanımı
ihtiyacı doğduğunda uzman, makina, depolama, çalışma, yardımcı hizmet yerleri, (
Kantinler telefon tesisati v. b. ) gerekli alan için bilgi toplamak, gerekli alanı
hesaplamak, iş akışını belirlemeli ve planı çizmeli, daha sonra planlanan akış
ile olan gereksinimleri entegre etmelidir.
Ancak önemli bir
husus, alan, ekipman ve işçi maliyetlerindeki tasarrufu ilave alan kullanma veya
depolama ekipmanın maliyeti ile karşılaştırarak, önerilen planın maliyet
tahminlerini yapmaktır.
MALZEME KULLANIMI:
Malzemenin daha iyi kullanımında enformatik teknolojisi ile, daha geniş birim yükü
azaltılmış atık ve daha eşit üretim kapasitesi dağılımına bağlı daha düşük
maliyetler elde edebilir. Bu çalışmada bir uzman, aşağıdaki olayları gözleyebilir:
Özellikle
ağır malzemeler için olmak üzere, çok fazla tehlikeli olabilecek insangücü ile
yükleme ve boşaltma
Fazla
geçici ve düzensiz stoklama
Nakliye
esnasında sık görülen hasar veya kırılma.
Daha sonra incelenen
alanda, malzeme karakterini gösteren bir grafik hazırlar ve sürat, aşınma değeri,
yük kullanım esnekliği ve bakım gereksinimleri açısından kullanılan ekipman tipini
inceler. İkame ekipmanı seçmek için bazı ipuçları yararlıdır:
Birim
ebadı ve nakliyat hızı düştükçe, kullanımda tasarruf elde edilebilir.
Çok
yönlü olan ve çeşitli ürünler için kullanılabilen ekipman ve metotlar esas olarak,
bir ürün için hazırlanmış olanlara tercih edilmelidir.
Üreticiler
kataloğu gibi malzeme-kullanım dernekleri litaratürüne, ekipman seçimi için
başvurulabilir. Ancak bu alanda alternatif kullanım yollarının maliyet tahmini, değer
muhakemesi ile dengelenmelidir.
BAKIM:
Uzman bakım ve tamir ekipmanı ile makinalarında kullanılan metotları sorup
öğrenmelidir. Özellikle aşağıdaki hususları incelemelidir:
Normal
presleme ve yağlamanın nasıl yapıldığı ve kimin sorumluluğunda olduğu
Eğer
koruyucu bakım şeması mevcut ise, bunun doğruyu gösterip göstermediği ve nasıl
uygulandığı
Uygun bir
inceleme planı olup olmadığı
Her makina
için tamirat maliyet tahmini yapılmış olması
Ayrıca acil
tamirleri de soruşturmalı ve bakım ekibinin sayısındaki artışın daha az makina
kapama süresi olarak, geri ödenip ödenmediğini düşünmelidir. Buna ek olarak bir
uzman belirli ekipman veya makinaların belirli bileşkelerinin hayatını tekrar tasarım
veya yer değişimi ile uzatılıp uzatılamayacağını incelemelidir. Son olarak bakım
maliyetleri ile ilintili olarak makina değiştirme problemlerini gözden geçirmelidir.
Eğer ana ekipman
özellikle işlem endüstrilerinde tamir edilecekse uzman, bu tip operasyonlar için
program sunarken müşteriye önemli tasarruflar elde edilmesine yardımcı olabilir.
İş
Çalışma Organizasyonu Tasarımı
Geleneksel olarak bu, üretim uzmanının çoğu zamanını geçirdiği alan olmuştur.
Ancak üretim işleri ileri derecede mekanize veya otomatik hale geldikçe bu alanda
çalışma alanı giderek daha sınırlı olmalıdır.
Bu alanda çalışan
bir uzman, belirli işlemlerin yapıldığı yolu inceler ve daha kolay ve daha etkin bir
metot geliştirmeye çalışır. Operasyon şeması, akış şeması ile insan/makina ve
faaliyet şemaları gibi çok sayıda bilinen şemaları kullanır. Ayrıca iş
dizaynının temel elemanı olan ergonomiden de anlamalıdır.
Çok sayıda iş,
metod geliştirilmesine uyum sağlasığından bir uzman kritik olanlara öncelik
vermelidir. Çünkü bunlar ya bir darboğaz oluştururlar veya bir dizi operatör
tarafından tekrarlanırlar.
Bir uzman yeni bir
metot geliştirirken, işçiler, ustabaşılar ve müdürlerin önerilerini yararlı
bulacaktır. Çoğu olayda üretim çalışanları ve teknisyenler, uzmanın gözünden
kaçan gelişmeleri gösterebilirler.
Üretimde İnsan
Faktörü
Her işletmede
belirleyici faktör insan öğesidir. İlgili insanların katılımı ve insan üstündeki
etki incelemeksizin herhangi bir tavsiyeyi bırakın uygulamak, teklif etmek bile
çocukçadır. Bu açıdan üretim yönetimi uzmanlığında göz önüne alınacak dört
ana alan mevcuttur.
1. FİZİKİ
ÇALIŞMA ŞARTLARI:
Uzman, işleri çalışma üyerindeki ısı, nem, ışık ve ses seviyeleri, hava
kirliliği, toz, ışın enerjisi, zehirlenme veya meslek hastalığı gibi ters
durumlardan korumak için alınan önlemlere dikkat etmelidir. Çoğu durumlarda güvenlik
standartları mevcuttur. Ancak bunların uygulanıp uygulanmadığı ayrı bir konudur.
İkinci olarak, acil
ve sağlık hizmetleri birimleri de dahil olmak üzere, yeterli sağlık kontrolünün
mevcut olup olmadığı ve özellikle tehlikeli ürünlerle, sağlık eğitimi programı
işlemde ise incelenmelidir.
2. EMNİYET:
Kazadan korunmanın teknik faktörleri olarak adlandırılan hususlara, yani koruyucu
eldivenler, çizmeler veya gözlük ve makina koruyucuya yoğun ilgi gösteren yönetimler
bulmak alışılmamış bir durum değildir. Ancak çoğu tesislerde kazaların
yarısından çoğuna nöbetçi veya koruyucu ekipman bulunmamasından çok, insan ihmali
ve yanlış değerlendirmesi neden olmaktadır.
Geçmişteki kaza
kayıtlarının analizi, neden, departman, günün saati ve haftanın günü veya hatta
kişi gibi çoğu gösterici olguları gösterebilir. Bunlar kaçınılmaz şekilde
eğitimi de içeren emniyet şemasının hazırlanmasında avantaj sağlayan değer
biçilmez bilgiler sağlayabilir.
3. MESLEKİ
TATMİN:
Çoğu üretim uzmanları, prodüktivite bilinçlidir ve iş tatmini konusunu ihmal
eder. İş tatminine çok sayıda faktör katkıda bulunduğundan konu oldukça geniştir.
Ancak üretim yeri, işlem dizaynı, çalışma dizaynı, çalışma metodu, çalışma
yeri düzeni ve çalışma gruplarının organizasyonu, işçinin tatmininde büyük etki
yapar. Bu safhada bir uzman önerilerinin bu alandaki uygulamalarını incelemeli ve
prodüktivite ile iş tatmini arasında denge elde etmek için gerekirse
değiştirmelidir.
Daha spesifik
olarak, iş büyütme ve iş zenginleştirme ihtimallerini hesaba katmalıdır. özellikle
sıkıcı monoton işlerde görev süresi uzatılabilir, rutin bakım gibi başka
görevler ilave edilerek iş değiştirilebilir veya işi ile ilgili belirli konularda
kendi kararlarını alma hususunda daha fazla yetki verilebilir.
İşler birey yerine
gruplara göre iş dizaynı sağlayacak ve bu gruplara görev değiştirme ve daha ilgi
çekici ve değişik işler yapma konusunda belirli derecede otonomi vererek
zenginleştirilebilir.
4. KATILIM:
Bir üretim uzmanının başarısı, insanları; problemlerin teşhisinde, öneri
hazırlanması ve uygulanmasında katılımlarını sağlamaya bağlıdır. Bir operasyon
dizayn ederken veya değiştirirken her iş için , gözönüne alınması gereken, çok
sayıda teknik ve insan fakörü vardır ve bir uzmanın her detayı bilmesi beklenemez.
İnsanların; sorularına cevap vermeye ne kadar hazır olduklarını ve görüşlerini
değerlendirmede ciddi olduklarına, ihtiyaç ile ilgilerinin kalpten desteklendiğine
inandıklarında yardımcı öneri ve gelişmeler sunduklarını görmek uzmanı
şaşırtacaktır.
|